Στην Ελλάδα επανεμφανίστηκε ο «κακός» του παρελθόντος. Δεν είναι άλλο από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Στην έκθεσή του συνεχίζει να κοιτάζει την ελληνική οικονομία και, παρά την έξοδο από τα Μνημόνια, παρουσιάζει συστάσεις για αυξήσεις φόρων (αλλά ειδικούς φόρους κατανάλωσης σε άνθρακα και καύσιμα).

Η Fitch και η Επιτροπή αξιολογούν τα οφέλη του τελευταίου μιλίου

Αντίσταση στις πιέσεις για μισθολογικές αυξήσεις στο δημόσιο τομέα

Εκφράζοντας θετικά σχόλια για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, αναφέρει ότι -για να διατηρηθεί ο δημοσιονομικός χώρος- είναι εξαιρετικά σημαντικό να περάσουν από το κόσκινο οι κοινωνικές και κεφαλαιουχικές δαπάνες. Πρέπει να υπάρχει, όπως τονίζει χαρακτηριστικά, αντίσταση στις πιέσεις δαπανών, για παραδείγματα για αυξήσεις μισθών και συντάξεων στο δημόσιο τομέα, που είναι σε υψηλό {επίπεδο} σε σχέσης με άλλες χώρες.

Επενδύσεις

Αντίθετα, όσον αφορά τις επενδύσεις, αναφέρει ότι οι ανάγκες είναι τεράστιες, για παραδείγματα στον τομέα του οικολογικού και ψηφιακού μετασχηματισμού. Σίγουρα συνιστά την προστασία ή την αύξηση των στοχευμένων κοινωνικών δαπανών, όπως η υγειονομική περίθαλψη και η κατάρτιση, με στόχο την ανάπτυξη ιδεών χωρίς αποκλεισμούς. Οι προσπάθειες ενίσχυσης της κοινωνικής προστασίας μέσω μιας ενιαίας πύλης θα εξασφαλίσουν καλύτερη προστασία για τους ευάλωτους πολίτες.

Αύξηση ειδικού φόρου κατανάλωσης

Όσον αφορά τη μετάβαση στην πράσινη οικονομική ανάπτυξη ιδεών, συνιστά αύξηση των φόρων σε ορισμένους τομείς, όπως οι μεταφορές.

Ειδικότερα, απαιτούνται συντονισμένες προσπάθειες για την επίτευξη φιλόδοξων στόχων για το κλίμα και την επίτευξη μιας πράσινης μετάβασης. Δεδομένης της κυριαρχίας των ορυκτών καυσίμων στην ενέργεια, η επιθετική {εφαρμογή} ενός πλαισίου πολιτικής για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα επιτάχυνε την πρόοδο ενώ θα ενίσχυε την ενεργειακή ασφάλεια. Οι αρχές, σύμφωνα με το ΔΝΤ, θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο αύξησης των φόρων άνθρακα (συμπεριλαμβανομένων των ειδικών φόρων κατανάλωσης και των τελών) σε τομείς όπως οι μεταφορές για να ενθαρρύνουν περαιτέρω μια ταχεία και αποτελεσματική πράσινη μετάβαση καθώς ομαλοποιούνται οι τιμές της ενέργειας.

Προβλέψεις για το ΑΕΠ και το χρέος

Ενόψει της ισχυρής αύξησης των εσόδων, η {διατήρηση} του πρωτογενούς πλεονάσματος περίπου στο 2% θα βελτιώσει περαιτέρω τη βιωσιμότητα του χρέους. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, αυτό θα παράσχει πρόσθετο χώρο για δημόσιες επενδύσεις και βασικές κοινωνικές δαπάνες για τη μείωση του μεγάλου επενδυτικού κενού της Ελλάδας. Το ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί κατά 2,5% το 2023 και 2% το 2024, με τον βασικό πληθωρισμό να παραμένει πάνω από το 2% μέχρι το τέλος του 2025.

Η φιλική προς την ανάπτυξη ιδεών δημοσιονομική εξυγίανση μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους, υποστηρίζοντας παράλληλα την πράσινη ανάπτυξη ιδεών χωρίς αποκλεισμούς.

Η συνεχιζόμενη δημοσιονομική εξυγίανση με πρωτογενές πλεόνασμα 2,1% του ΑΕΠ το 2024 σε σύγκριση με την πρόβλεψη 1,1% το 2023 θα συμβάλει περαιτέρω στη μείωση του λόγου του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ, περιορίζοντας παράλληλα τις πρόσθετες πληθωριστικές πιέσεις.

Ενόψει της ισχυρής αύξησης των εσόδων, η {διατήρηση} του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 2% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα θα βελτιώσει περαιτέρω τη βιωσιμότητα του χρέους, παρέχοντας παράλληλα πρόσθετες ευκαιρίες για εγχώρια δημόσια χρηματοδότηση

επενδύσεις και κρίσιμες κοινωνικές δαπάνες. Αυτό θα βοηθούσε στη μείωση του μεγάλου ελλείμματος και του επενδυτικού χάσματος της Ελλάδας, διατηρώντας παράλληλα μια σημαντική πτώση του λόγου του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ.

Αναφέρεται επίσης σε παρεμβάσεις κατά της φοροδιαφυγής, τονίζοντας ότι είναι ευπρόσδεκτες περαιτέρω προσπάθειες, συμπεριλαμβανομένων των μεταρρυθμίσεων για τους αυτοαπασχολούμενους. Δίνει έμφαση στην προώθηση των ψηφιακών συναλλαγών και στη βελτίωση των φορολογικών κινήτρων.

Ωραία λόγια, αλλά…

Οι οικονομικές προοπτικές της Ελλάδας έχουν βελτιωθεί σημαντικά, αναφέρει το ΔΝΤ στην έκθεσή του βάσει του άρθρου. 4. Το πραγματικό ΑΕΠ υπερβαίνει τα προ κρίσης επίπεδα. Ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ έχει πέσει κάτω από τα προ πανδημίας επίπεδα και ο κίνδυνος χρηματοδότησης του χρέους μεσοπρόθεσμα είναι περιορισμένος λόγω της ευνοϊκής δομής του χρέους. Το τραπεζικό σύστημα παρέμεινε ανθεκτικό καθώς βελτιώθηκαν οι ισολογισμοί.

Ωστόσο, η οικονομία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές προκλήσεις ενόψει της σημαντικής αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής, του επίμονου βασικού πληθωρισμού και της αύξησης των τιμών των ακινήτων. Οι διαρθρωτικές ανισορροπίες που προκύπτουν από τις χαμηλές αποταμιεύσεις και τις επενδύσεις των νοικοκυριών, καθώς και η κλιματική αλλαγή, επηρεάζουν αρνητικά τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης.

Ποιος είναι ο σωστός συνδυασμός πολιτικών;

Η επίτευξη υψηλότερης και πιο πράσινης οικονομικής ανάπτυξης και η διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας με παράλληλη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας απαιτεί τον σωστό συνδυασμό πολιτικών. Αυτό θα έχει ως στόχο τη συνέχιση της δημοσιονομικής εξυγίανσης με τρόπο φιλικό προς την ανάπτυξη ιδεών, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και την επιτάχυνση των φιλικών προς την ανάπτυξη ιδεών μεταρρυθμίσεων.

Βασικές συστάσεις προς την κυβέρνηση

Μιλάει για ολοκληρωμένες μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών περιορισμών από την πλευρά της προσφοράς που θα αναζωογονήσουν τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης, ενώ θα αμβλύνουν τις πληθωριστικές πιέσεις.

3 βασικές προτάσεις για επιχειρήσεις

1. Επιτάχυνση φιλικών προς τις επιχειρήσεις μεταρρυθμίσεις. Οι κανόνες πρέπει να απλουστευθούν για να διευκολυνθεί η έναρξη και η έξοδος από μια επιχειρηματίας και να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας σε όλους τους τομείς, κάτι που θα συμβάλει στη βελτίωση του ρυθμού και της παραγωγικότητας των επιχειρήσεων. Οι τρέχουσες προσπάθειες ψηφιοποίησης της κυβέρνησης για τις ΜΜΕ στοχεύουν στη μεγιστοποίηση των οικονομικών και εργασιακών οφελών.
2. Ασφάλιση μεγαλύτερης επαγγελματικής δραστηριότητας και καλύτερα εκπαιδευμένου εργατικού δυναμικού. Η κλιμάκωση της δια βίου μάθησης, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών και πράσινων δεξιοτήτων, θα μπορούσε να μειώσει τα κενά στις δεξιότητες και να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των συμφορήσεων στην απασχόληση για τους νέους και τις γυναίκες. Πιο στοχευμένη στήριξης πολιτικής, όπως η βελτίωση της πρόσβασης και της παιδικής μέριμνας και η μείωση του οριακού φόρου εισοδήματος για τους δεύτερους εισοδηματίες, θα συμβάλει στην αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγοράστρια εργασίας.
3. Ενίσχυση των μεταρρυθμίσεων του δικαστικού συστήματος και των εξωδικαστικών διαδικασιών. Η περαιτέρω εξέλιξη στην επιτάχυνση του διακανονισμού του χρέους μέσω της αναδιάρθρωσης στο πλαίσιο της πλατφόρμας εξωδικαστικού διακανονισμού και μέσω επίσημων διαδικασιών βάσει του νέου πτωχευτικού κώδικα θα βελτιώσει τη δυναμική των επιχειρήσεων. Θα συμβάλει επίσης στην αύξηση της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού τομέα μειώνοντας περαιτέρω τον αριθμό των μη εξυπηρετούμενων δανείων και των τραπεζικών επισφαλειών που ανακτώνται από τους οργανισμούς παροχής υπηρεσιών πιστώσεων.
4. Απαιτούνται κοινές προσπάθειες για την επίτευξη φιλόδοξων στόχων για το κλίμα και την πράσινη μετάβαση. Δεδομένης της κυριαρχίας των ορυκτών καυσίμων στην ενέργεια, η επιθετική {εφαρμογή} ενός πλαισίου πολιτικής για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα επιτάχυνε την πρόοδο ενώ θα ενίσχυε την ενεργειακή ασφάλεια. Οι αρχές θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο αύξησης των φόρων άνθρακα (συμπεριλαμβανομένων των ειδικών φόρων κατανάλωσης και των τελών) σε τομείς όπως οι μεταφορές για να ενθαρρύνουν περαιτέρω μια ταχεία και αποτελεσματική πράσινη μετάβαση καθώς οι τιμές της ενέργειας συνεχίζουν να ομαλοποιούνται.

Σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις και τον τραπεζικό τομέα

Η τόσο αναγκαία ατέλειωτος εξέλιξη όσον αφορά τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις έχει βελτιωθεί

επενδύσεις και αύξηση της παραγωγικότητας. Σημαντική εξέλιξη έχει σημειωθεί στον ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένης της ενσωμάτωσης διαφόρων κυβερνητικών υπηρεσιών. Οι μεταρρυθμίσεις στην αγοράστρια εργασίας, όπως ο εκσυγχρονισμός του εργατικού δικαίου και των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης, διευκόλυναν την προσαρμογής της αγοράς εργασίας μετά την πανδημία. Οι εντατικές δραστηριότητες της αρχής ανταγωνισμού συνέβαλαν στον αυξημένο ανταγωνισμό στην αγοράστρια.

Με βάση αυτή την πρόοδο, η δυνητική ανάπτυξη ιδεών της Ελλάδας εκτιμάται ότι θα γίνει θετική το 2022 για πρώτη φορά μετά την κρίση χρέους.

Το τραπεζικό σύστημα παρέμεινε σχετικά ανθεκτικό. Η ποιότητα του ενεργητικού βελτιώθηκε περαιτέρω, με μείωση του δείκτη ΜΕΔ

κάτω του 5% το δεύτερο τρίμηνο του 2023 στις συστημικές τράπεζες. Ο χαμηλότερος δείκτης ΜΕΔ σε συνδυασμό με τα υψηλότερα περιθώρια επιτοκίου συνέβαλαν στην ισχυρή ανάκαμψη των τραπεζικών κερδών, ενισχύοντας την κεφαλαιακή επάρκεια. Ενόψει των συνεχιζόμενων εισροών καταθέσεων που τροφοδοτούνται από την ισχυρή ανάπτυξη ιδεών, το τραπεζικό σύστημα διατήρησε επίσης σημαντικά αποθέματα ρευστότητας, παρά τις σημαντικές αποπληρωμές προς την ΕΚΤ από πράξεις μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης.