Τα πιο επίσημα λόγια καλούν τους ξένους επενδυτές να αναλάβουν τον ρόλο του πιστωτή γιατί το ελληνικό τραπεζικό σύστημα έχει σταματήσει να χορηγεί δάνεια και ιδιαίτερα στεγαστικά δάνεια. Λίγο πριν οι επενδυτές αποχαιρετήσουν το 2023 και φύγουν για τις γιορτές, η Ελλάδα στέλνει ευχές μια έκθεση με τις μεταρρυθμίσεις που προωθούνται και μια πρόσκληση για τηλεφωνικές συνομιλίες.

Έτσι, αφού η κυβέρνηση υπέβαλε νομοσχέδιο που επιτρέπει σε μη χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να χορηγούν δάνεια (εφόσον πληρούν τα κριτήρια για την απόκτηση άδειας), ο επικεφαλής του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού, Αλέξης Πατέλης, εξηγεί σε δελτίο που εστάλη σε ξένους αξιωματούχους γιατί πρέπει να έρθει στην Ελλάδα. Αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι «οι τράπεζες χορηγούν ελάχιστα στεγαστικά δάνεια» και υπενθυμίζει επίσης τις αλλαγές που προωθεί το υπουργείο Δικαιοσύνης με στόχο την επιτάχυνση των δικαστικών διαδικασιών.

Πατέλης: «Η πρώτη επένδυση ευρωπαϊκής τράπεζας στην Ελλάδα μετά από 17 χρόνια»

Φαίνεται επίσης ότι οι ξένοι δεν σκέφτονται μόνο την οικονομία, αλλά και την πολιτική σκηνή. «Η πιο συνηθισμένη ερώτηση που μας τίθεται είναι πόσο πειθαρχημένη μπορεί να είναι η κυβέρνηση τώρα που η αντιπολίτευση είναι διχασμένη και αδύναμη». Σύμφωνα με τον κ. Πατέλη, η απάντηση είναι μία: «προχωράμε ολοταχώς στη μεταρρύθμιση της ελληνικής οικονομίας και παραθέτει μια σειρά νομοθετικών πράξεων».

Σκέφτονται δάνεια από μη τραπεζικές εταιρείες

Η ιδέα της χορήγησης δανείων από άλλα ιδρύματα -εκτός από συστημικές τράπεζες- δεν είναι απόφασης που λαμβάνεται επί του παρόντος, καθώς η έκθεση του ΟΤ θέτει τις βάσεις για αυτό το σχέδιο πολύ πριν από το καλοκαίρι. Καθώς οι ελληνικές τράπεζες έχουν παγώσει τον ρυθμό δανεισμού και τα επιτόκια έχουν αυξηθεί ταυτόχρονα, στόχος της κυβέρνησης είναι να αυξήσει τον ανταγωνισμό στον τομέα των δανείων. Αυτό σημαίνει ότι προσφέρονται σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις περισσότερες επιλογές για τη χρηματοδότηση της κατανάλωσης και των επενδύσεων.

Στόχος είναι η διευκόλυνση της αναχρηματοδότησης και η αντιμετώπιση του προβλήματος των «κόκκινων» δανείων και η πρόσβαση στη χρηματοδότηση φυσικών και νομικών προσώπων που είναι επί του παρόντος αποκλεισμένα από το τραπεζικό σύστημα.

Τα δάνεια για ιδιώτες μπορεί να περιλαμβάνουν την αναδιάρθρωση του υφιστάμενου δανείου του δανειολήπτη. Ενώ στην {περίπτωση} των εταιρικών δανείων, ο κανονισμός ορίζει ότι «η χορήγηση πίστωσης γίνεται είτε για την αναχρηματοδότηση υφιστάμενου δανείου από άλλο πιστωτικό ή χρηματοπιστωτικό ίδρυμα είτε για τη χορήγηση πίστωσης σε πιστωτή με ρυθμιζόμενα δάνεια ή για σκοπούς αναδιάρθρωση της επιχείρησης του δανειολήπτη». Παράλληλα, απλοποιήθηκε το πλαίσιο αδειοδότησης των προαναφερόμενων εταιρειών από την Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία διαδραματίζει και εποπτικό ρόλο. Διασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και εμπιστοσύνης του κοινού στις εταιρείες του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Πώς θα εφαρμοστούν;

Στην {περίπτωση} δανείων από μη χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, τα δάνεια σε ιδιώτες ενδέχεται να περιλαμβάνουν την αναδιάρθρωση του υφιστάμενου δανείου του δανειολήπτη. Ενώ στην {περίπτωση} των επιχειρηματικών δανείων, ο κανονισμός προβλέπει ότι η χορήγηση πίστωσης είναι είτε για την αναχρηματοδότηση υφιστάμενου δανείου από άλλο πιστωτικό ή χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, είτε για την παροχή πίστωσης σε πιστωτή με ρυθμιζόμενα δάνεια ή για την αναδιάρθρωση του χρέους ενός επιχειρηματικού δανειολήπτη.

Όπως αναφέρει ο κ. Πατέλης στο σημείωμά του προς τους ξένους επενδυτές, οι αργές δικαστικές αποφάσεις αποτελούν μόνιμο προβληματισμός για τις επιχειρήσεις. Τονίζεται πάντως ότι ο νέος νόμος προβλέπει τον περιορισμό του αριθμού των αναβολών στις ποινικές δίκες σε μία. Επιπλέον, για την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων των ολιγομελών δικαστηρίων και τον περιορισμό της έμμεσης διαδικασίας των δικαστικών συμβουλίων, επιβάλλονται κυρώσεις σε όσους με τις πράξεις τους σκοπίμως επιχειρούν να καθυστερήσουν την απονομή της δικαιοσύνης, ενισχύουν τις αρμοδιότητες του Ενιαίου Δικαστηρίου Δικαιοσύνη, Έφεση και προδικαστική διαιτησία. Οι κατά συρροή κατήγοροι αντιμετωπίζουν πρόστιμα.

2+1 πλεονεκτήματα κυβέρνησης και ΣΥΡΙΖΑ

Στο δελτίο, ο κ. Πατέλης αναφέρεται αρχικά στον τελικό προϋπολογισμό της Ελλάδας για το 2024, ο οποίος κατατέθηκε στη βουλή χωρίς σημαντικές αλλαγές σε σχέσης με το αρχικό σχέδιο.

Δεύτερον, αναφέρει ότι δύο μεγάλες οικονομικές συναλλαγές ολοκληρώθηκαν τον Νοέμβριο: η Unicredit απέκτησε μερίδιο 9% στην Alpha Bank, καθιστώντας την την πρώτη μεγάλη ευρωπαϊκή τράπεζα από πριν από την κρίση. Επιπλέον, δημοπρατήθηκαν μετοχές της Εθνικής αξίας περίπου 8,5 δισ. ευρώ για περίπου 1 δισ. ευρώ, που συγκριτικά αποτελεί την πιο επιτυχημένη συναλλαγή στην ΕΕ την τελευταία τριετία.

Οι δύο συστημικές τράπεζες είναι πλέον πλήρως ιδιόκτητες, με το ΤΧΣ να παραμένει προς εκποίηση από την Πειραιώς και την Εθνική.

Όμως το σημερινό δελτίο εστιάζει σε: μεταρρυθμίσεις, μεταρρυθμίσεις, μεταρρυθμίσεις.

«Η πιο συνηθισμένη ερώτηση που μας τίθεται είναι πόσο πειθαρχημένη μπορεί να είναι η κυβέρνηση τώρα που η αντιπολίτευση είναι διχασμένη και αδύναμη». Απάντηση: προχωράμε ολοταχώς στη μεταρρύθμιση της ελληνικής οικονομίας:

Α. Εγκρίθηκε από τη Βουλή νομοσχέδιο για την αποπολιτικοποίηση των διορισμών ανώτατων στελεχών στο Δημόσιο, διασφαλίζοντας προσόντα, εξετάσεις και διαφάνεια, το οποίο εισέρχεται πλέον στη φάση εφαρμογής. Αυτή η μεταρρύθμιση ξεκινά με μια αυστηρή, ανεξάρτητη επαναξιολόγηση των ηγετών των νοσοκομείων.

Β. Πέραν του προϋπολογισμού, το υπουργείο Οικονομικών έχει στη βουλή άλλα δύο νομοσχέδια:

Το πρώτο αφορά τη μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα. Αυτό δημιουργεί αυστηρότερα πρότυπα υποβολής εκθέσεων, ενισχύει τον εξωδικαστικό μηχανισμό αναδιάρθρωσης και, το πιο σημαντικό, απελευθερώνει την ελευθερία χορήγησης δανείων σε νοικοκυριά και σε νεοδιαρθρωμένες επιχειρήσεις. Καλούμε τα μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να δημιουργήσουν νέα προϊόντα και να επωφεληθούν από τις ευκαιρίες δανεισμού που υπάρχουν σε αυτούς τους τομείς στην Ελλάδα. Απλώς δεν γίνονται αρκετά ενυπόθηκα δάνεια επί του παρόντος.

Στη δεύτερη {περίπτωση} συνεχίζουμε την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Απαγορεύεται η χρήση μετρητών σε συναλλαγές ακινήτων (τα μετρητά χρησιμοποιούνται σήμερα σε 1 στις 4 συναλλαγές), η ποινή για τη χρήση μετρητών για αγορές άνω των 500 ευρώ γίνεται διπλάσια της αξίας της αγοράς, ενώ η χρήση τρόπων άμεσης πληρωμής (π.χ. IRIS – η ελληνική έκδοση του “Venmo” ως επιλογής πληρωμής, όλα τα εταιρικά έξοδα θα πρέπει να καταγράφονται στη βάση δεδομένων MyData των φορολογικών αρχών – τα κρατικά οφέλη θα πρέπει να πληρώνονται με χρεωστικές κάρτες – Τα τερματικά POS θα πρέπει να συνδέονται με ταμειακές μηχανές – και κυρίως, οι αυτοαπασχολούμενοι δεν θα μπορούν πλέον να δηλώνουν εισόδημα κάτω από τον κατώτατο μισθό.

Γ. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει προτείνει μια σειρά μεταρρυθμίσεων με στόχο την επιτάχυνση της δικαστικής διαδικασίας στην Ελλάδα. Οι αργές δικαστικές αποφάσεις αποτελούν διαρκή ανησυχία για τις επιχειρήσεις. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά εξειδικευμένο ζήτημα, αλλά το νομοσχέδιο υπόσχεται: να περιορίσει τις αναβολές στις ποινικές δίκες σε μία, – να ενισχύσει τις εξουσίες των ολιγομελών δικαστηρίων και να περιορίσει την έμμεση διαδικασία των δικαστικών συμβουλίων, – να επιβάλει κυρώσεις σε όσους οι πράξεις τους επιδιώκουν εσκεμμένα να καθυστερήσουν απονομή δικαιοσύνης, – τα περισσότερα αδικήματα θα πρέπει να αντιμετωπίζονται από μονοπρόσωπα πλημμελειοδικεία – να ενισχυθεί η δικαιοδοσία του μονοπρόσωπου εφετείου σε ποινικές υποθέσεις – η δικαιοδοσία να είναι τριμελές εφετείο αντί για πέντε -προσώπων εφετείο – η προδικαστική διαιτησία θα πρέπει να ενισχυθεί – οι μετέπειτα ενάγοντες πρέπει να αντιμετωπίσουν πρόστιμα – και υποχρεωτικές ποινές οι στερήσεις της ελευθερίας γίνονται όλο και συχνότερες.