Αύξηση του ελληνικού χρέους σε επενδυτικό βαθμό Την απόφαση έλαβε η Fitch Ratings. Ειδικότερα, ο διεθνής οίκος αξιολόγησης αναβάθμισε την {αξιολόγηση} της χώρας σε «BBB-» από «BB+», με σταθερή προοπτική.

Ο Fitch αναμένει ότι το χρέος της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ θα παραμείνει σε απότομη πτωτική τάση, λόγω της σταθερής ονομαστικής ανάπτυξης, των υπερβάσεων του προϋπολογισμού και της ευνοϊκής δομής εξυπηρέτησης του χρέους. Επίσης, αξιολογεί τους πολιτικούς κινδύνους ως σχετικά χαμηλούς, με σταθερό πολιτικό πλαίσιο και καλά εδραιωμένη δημοσιονομική σύνεση.

Υπενθυμίζουμε ότι το επιμελητήριο ξεκίνησε τον χορό των ετήσιων αξιολογήσεων στις 29 Ιανουαρίου αυξάνοντας το χρέος στη βαθμολογία ΒΒ+. Στην ενδιάμεση {αξιολόγηση} του Ιουλίου, κράτησε στάση αναμονής μέχρι να ολοκληρωθούν οι εκλογές και να εκλεγεί νέο οικονομικό επιτελείο.

Η Standard & Poor’s έχει ήδη ανεβάσει την {αξιολόγηση} της Ελλάδας στο «BBB-» με σταθερή προοπτική (από «BB+»), ενώ της άνοδος είχε προηγηθεί η «μικρή» και λιγότερο σημαντική καναδική εταιρεία DBRS.

Τότε μένει μόνο ο Moody’s, ο αυστηρότερος των επιμελητηρίων, που δεν έχει ακόμη εκχωρήσει επενδυτική βαθμολογία, ο οποίος όμως έκανε έκπληξη στην τελευταία του {αξιολόγηση}, δίνοντας διπλή βελτίωση στην ελληνική οικονομία. Συγκεκριμένα, αναβάθμισε την πιστοληπτική της ικανότητα κατά δύο βαθμίδες, σε «Ba1» από «Ba3», με «σταθερή» προοπτική επαναξιολόγησης.

Προέβλεψε ότι ο δείκτης χρέους θα μειωθεί στο 160,8% φέτος και στο 141,2% το 2027 από 171,4% το 2022.

Η προβλεπόμενη μείωση του δείκτη χρέους κατά 65 ποσοστιαίες μονάδες από το υψηλό πανδημίας του 205% του ΑΕΠ κατατάσσεται μεταξύ των ομολόγων με την καλύτερη απόδοση με {αξιολόγηση} Fitch, αν και ο λόγος χρέους εξακολουθεί να αναμένεται να είναι κοντά στο 3πλάσιο του μέσου όρου «BBB».

«Μεγάλη εθνική επιτυχίας»

«Ο εκσυγχρονισμός της ελληνικής οικονομίας από τον Fitch επισημοποιεί την προώθηση της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα από την άποψη της πιστοληπτικής ικανότητας. Αυτή είναι μια μεγάλη εθνική επιτυχίας!». είπε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης μετά την απόφασης του οίκου αξιολόγησης Fitch να απονείμει τη χώρα μας επενδυτική {αξιολόγηση} και πρόσθεσε: «Ο Fitch είναι ο τρίτος – στους τέσσερις αναγνωρισμένους από την ΕΚΤ – οίκος αξιολόγησης που χορηγεί επενδυτική {αξιολόγηση}. κατάσταση στη χώρα μας τον τελευταίο μήνα. Γεγονός που επιβεβαιώνει την πρόοδο της ελληνικής οικονομίας και τις ακόμη πιο θετικές προοπτικές που ανοίγονται με την {εφαρμογή} της πολιτικής μας. Ταυτόχρονα, δημιουργεί προϋποθέσεις για περαιτέρω ενίσχυση της εισροής επενδύσεων, καλύτερες συνθήκες χρηματοδότησης της οικονομίας, ανάπτυξη ιδεών και αύξηση της απασχόλησης.

«{Αποτέλεσμα} συστηματικής εργασίας»

«Η νέα αύξηση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας, αυτή τη φορά από τον Fitch, είναι {αποτέλεσμα} της συστηματικής δουλειάς της κυβέρνησης Μητσοτάκη και ενισχύει περαιτέρω τη διεθνή ψήφο εμπιστοσύνης στη μεταρρυθμιστική πολιτική που ακολουθείται», σχολίασε ο Νίκος Παπαθανάσης, Υφυπουργός Εθνικής. Οικονομίας και Οικονομικών και πρόσθεσε:

«Όπως το 2023, έτσι και το 2024 θα πετύχουμε τους στόχους που θέσαμε στον προϋπολογισμό, ανάπτυξη ιδεών διπλάσια από την υπόλοιπη ευρωζώνη, δημοσιονομική πειθαρχία με κοινωνική ευαισθησία».

Δέσμευση για δημοσιονομική εξυγίανση: Η Ελλάδα παραμένει σθεναρά προσηλωμένη στη δημοσιονομική εξυγίανση, με το πρωτογενές πλεόνασμα να αναμένεται να αυξηθεί στο 1,1% του ΑΕΠ το 2023 και στο 2,2% κατά μέσο όρο το 2024-2025, σύμφωνα με τις προβλέψεις μας. Σε μέσο {επίπεδο} 1,1% του ΑΕΠ το 2024–2025, το ονομαστικό έλλειμμα θα είναι πολύ χαμηλότερο από τη διάμεση τιμή «BBB» (2,8%). Η δημοσιονομική σύνεση βασίζεται σε συντηρητικές υποθέσεις δαπανών στους πρόσφατους προϋπολογισμούς (και αυτό συμβαίνει και στον προϋπολογισμό του 2024), με τις υπερβάσεις εσόδων να παρέχουν δημοσιονομικό χώρο για προσωρινές δαπάνες: το 2023 περιλάμβανε απαντήσεις στην ενεργειακή κρίση και την κλιματική αλλαγή.

Φορολογική μεταρρύθμιση

Σύμφωνα με το επιμελητήριο, οι αρχές σχεδιάζουν φορολογικές μεταρρυθμίσεις που θα αυξήσουν τα έσοδα το 2024 και θα εξασφαλίσουν επιπλέον 600 εκατομμύρια ευρώ για κοινωνικές δαπάνες. Σε συνδυασμό με τις προσπάθειες για τη βελτίωση της ψηφιοποίησης και τη μείωση της φοροδιαφυγής, αυτό θα μπορούσε να ενισχύσει τη βάση των φορολογικών εσόδων και να προσφέρει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για πρόσθετες επενδύσεις κεφαλαίου για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης.

Βιώσιμη ανάπτυξη ιδεών

Επί του παρόντος, ο Fitch προβλέπει ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί κατά 2,4% το 2023, μια ελαφρά αναθεώρηση προς τα πάνω από την τελευταία του κρίση. Αυτό αντανακλά καλύτερες από τις αναμενόμενες επιδόσεις κατανάλωσης τα τελευταία τρίμηνα και τις προσδοκίες του οίκου για συνεχιζόμενες ισχυρές επενδυτικές επιδόσεις. Αναμένει ότι η ανάπτυξη ιδεών θα παραμείνει σε παρόμοιο {επίπεδο} το 2024–2025 (2,4% κατά μέσο όρο), λόγω του χαμηλότερου πληθωρισμού, της συνεχιζόμενης απορρόφησης κεφαλαίων της ΕΕ και της βελτίωσης της οικονομικής εμπιστοσύνης. Οι καθοδικοί κίνδυνοι σχετίζονται κυρίως με τις εξωτερικές εξελίξεις, αν και η Ελλάδα έχει γενικά αποδειχθεί ανθεκτική στην αποδυνάμωση της ζήτησης από βασικούς εμπορικούς εταίρους, εν μέρει χάρη στις σταθερές επιδόσεις στους τομείς των υπηρεσιών.

Συνέχεια πολιτικής

Ο πολιτικός κίνδυνος μειώθηκε μετά τη σαφή νίκη της κεντροδεξιάς Νέας Δημοκρατίας στις εκλογές στα τέλη Ιουνίου, που της έδωσε σαφή πλειοψηφία για να εφαρμόσει πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων τα επόμενα πέντε χρόνια. Βρίσκονται σε προοδευτικότητα μεταρρυθμίσεις σε τομείς όπως το επιχειρηματικό περιβάλλον, το κράτος δικαίου και η αγοράστρια εργασίας, οι οποίες θα μπορούσαν να ενισχύσουν το μεσοπρόθεσμο αναπτυξιακό {δυναμικό} και να αντιμετωπίσουν ορισμένες διαρθρωτικές αδυναμίες. Η δέσμευση για διευκόλυνση της ανάκαμψης και της ανθεκτικότητας παραμένει ισχυρή, με την Ελλάδα να σημειώνει σταδιακή πρόοδο όσον αφορά τις εκταμιεύσεις και τον προγραμματισμό, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένοι κίνδυνοι εφαρμογής.

Βελτίωση του τραπεζικού τομέα

Η {αξιολόγηση} του ελληνικού τραπεζικού συστήματος βελτιώθηκε από «β» σε «ββ» μετά την αναβάθμιση από τον Fitch τον Σεπτέμβριο του 2023 των αξιολογήσεων κερδοφορίας των τεσσάρων μεγαλύτερων τραπεζών της χώρας. Οι αυξήσεις αντανακλούσαν κυρίως διαρθρωτικές βελτιώσεις στην κερδοφορία των τραπεζών, με {αποτέλεσμα} τη συσσώρευση κεφαλαίων και τη συνεχή βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού. Η κεφαλαιοποίηση του τραπεζικού τομέα τον Ιούνιο ήταν 17,3%, ενώ σε γενικούς όρους το μερίδιο των μη εξυπηρετούμενων δανείων μειώθηκε ελαφρά στο 8,6% το δεύτερο τρίμηνο του 2023. Συγκριτικά, στο τέλος του 2022 ήταν 8,7% και το 2017 έφτασε στο υψηλότερο {επίπεδο} στο 46%.

Η {αξιολόγηση} της Ελλάδας λαμβάνει επίσης υπόψη τους ακόλουθους βασικούς παράγοντες:

Βασικοί παράγοντες: Οι αξιολογήσεις της Ελλάδας αντικατοπτρίζουν πολύ πάνω από το μέσο όρο επίπεδα κατά κεφαλήν εισοδήματος και διακυβέρνησης «BBB», καθώς και την {αξιοπιστία} της πολιτικής που υποστηρίζεται από την ένταξη στην ευρωζώνη. Αυτά τα δυνατά σημεία έρχονται σε αντίθεση με τις επιπτώσεις της κρίσης δημόσιου χρέους, οι οποίες περιλαμβάνουν υψηλά επίπεδα δημόσιου και εξωτερικού χρέους, καθώς και χαμηλό μεσοπρόθεσμο αναπτυξιακό {δυναμικό} και ορισμένες επίμονες αδυναμίες στον τραπεζικό τομέα.

Μέτριος κίνδυνος πληθωρισμού: Προβλέπουμε ότι ο ετήσιος εναρμονισμένος πληθωρισμός θα είναι κατά μέσο όρο 4,4% το 2023, με σταδιακή μείωση στο 2,9% το 2024 και στο 2% το 2025.

Η δυναμική της αγοράς εργασίας θα υποστηρίξει την αύξηση των μισθών κατά 7% φέτος, εκτιμά το επιμελητήριο, και πιθανότατα παρόμοιο {επίπεδο} το επόμενο έτος, με τα ποσοστά ανεργίας να πλησιάζουν τα επίπεδα του 2019 (και ορισμένους κλάδους επί του παρόντος αντιμετωπίζουν ελλείψεις εργατικού δυναμικού). Αυτό θα διατηρήσει κάποιο κίνδυνο αύξησης του πληθωρισμού.

Έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών: Συνεχίζουμε να αναμένουμε ότι το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών (CAD) θα βελτιωθεί σταδιακά κατά την προβλεπόμενη περίοδο λόγω της βελτίωσης των όρων εμπορίου και της ισχυρής αύξησης των εξαγωγών υπηρεσιών. Με μέσο όρο 6,1% το 2023-2025, το CAD θα παραμείνει ένα από τα υψηλότερα στη ζώνη του ευρώ, αλλά θα χρηματοδοτηθεί από την αύξηση των καθαρών εισροών άμεσων ξένων επενδύσεων και μεταφορών από την ΕΕ, γεγονός που θα συμβάλει στη μείωση των εξωτερικών κινδύνων. Το Επιμελητήριο σημειώνει ότι προβλέπουμε ότι το καθαρό εξωτερικό χρέος θα βελτιωθεί κάπως χάρη στην απομόχλευση του δημόσιου τομέα, αν και σε {επίπεδο} πρόβλεψης 108,3% του ΑΕΠ θα είναι πολύ πάνω από τον τρέχοντα μέσο όρο «BBB» του 2,6%.

Τι μπορεί να αλλάξει;

Παράγοντες που, μεμονωμένα ή συλλογικά, μπορεί να οδηγήσουν σε αρνητική/υποβάθμιση:

-Δημόσια οικονομικά: Το δημόσιο χρέος/ΑΕΠ παρουσιάζει ανανεωμένη ανοδική τάση, για παραδείγματα ως {αποτέλεσμα} διαρθρωτικής δημοσιονομικής χαλάρωσης, παρατεταμένης αδύναμης ανάπτυξης ή υλοποίησης σημαντικών δυνητικών υποχρεώσεων.

-Μακροοικονομικό: ένα σημαντικό αρνητικό σοκ που θα επηρεάσει το μεσοπρόθεσμο αναπτυξιακό {δυναμικό} της Ελλάδας και θα υπονομεύσει την εξωτερική ανταγωνιστικότητα.

Παράγοντες που θα μπορούσαν, μεμονωμένα ή συλλογικά, να οδηγήσουν σε θετική δράση/αναβάθμιση αξιολόγησης:

-Δημόσια οικονομικά: Διαρκής και σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους/ΑΕΠ, για παραδείγματα μέσω δημοσιονομικής εξυγίανσης μεσοπρόθεσμα.

-Μακροοικονομικά: βελτίωση μεσοπρόθεσμων αναπτυξιακών δυνατοτήτων και επιδόσεων, για παραδείγματα μέσω υψηλότερης επενδυτικής δυναμικής ή/και εφαρμογής διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.