Ο συνολικός όγκος επενδύσεων στον τομέα των γραφείων και του λιανικού εμπορίου έφτασε τα 130 εκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με την έκθεση Cushman & Wakefield Proprius για το τρίτο τρίμηνο του 2023.

Πιο συγκεκριμένα, ο κλάδος λιανικής κατέγραψε 52 μισθώσεις πανελλαδικά το τρίτο τρίμηνο του 2023, 30% περισσότερες από το προηγούμενο τρίμηνο και 25% περισσότερες σε ετήσια βάση.

Εξ αποστάσεως απασχόληση: τα γραφεία χάνουν αξίας – οι εργαζόμενοι επιμένουν να εργάζονται από το σπίτι

Ο όγκος των επενδύσεων που καταγράφηκε στη λιανική αγοράστρια ήταν περίπου 40 εκατ. ευρώ.

Σημαντική συναλλαγή, η οποία ωστόσο δεν καταγράφηκε αυτό το τρίμηνο γιατί έκλεισε επίσημα τις προηγούμενες ημέρες, είναι η πώληση του λιανικού πάρκου Smart Park με ακαθάριστη εκμισθώσιμη επιφάνεια 50.592 τ.μ. από την Reds (θυγατρική του ομίλου Ελλάκτωρ) στην Trade Estates έναντι 110 εκατ. ευρώ (χωρίς χρέος και χωρίς μετρητά), ενώ η Reds εισέπραξε 95,8 εκατ. ευρώ.

Ποιες αλυσίδες άνοιξαν νέα καταστήματα;

Το τρίτο τρίμηνο υπογράφηκαν σημαντικές νέες συμβάσεις μίσθωσης εμπορικών εγκαταστάσεων σε όλη τη χώρα.

Αυτά περιλαμβάνουν τα καταστήματα Juicy Couture και JD Sports στη Γλυφάδα, το κατάστημα Kiko Milano στο Νέο Ψυχικό, το κατάστημα Oysho στην οδό Τσιμισκή Θεσσαλονίκης, το νέο κατάστημα αθλητικών υποδημάτων Tike! στη διασταύρωση Μητρόπολης και Νίκης στο κέντρο της Αθήνας, το κατάστημα Folli Follie στο Ηράκλειο Κρήτης και το κατάστημα Intersport στο Παγκράτι.

Οι μισθώσεις σε πάρκα και καταστήματα λιανικής περιλαμβάνουν τα εγκαίνια των καταστημάτων Sinsay και Ikea στο Florida 1 Park στη Θεσσαλονίκη, τα καταστήματα Sinsay και Moustakas Toys στο Fashion City Outlet στη Λάρισα και το νέο Massimo Dutti στο Smart Park.

Από την πλευρά του εμπορικού κέντρου, τα ποσοστά απόδοσης παραμένουν πολύ ισχυρά, με νέα καταστήματα να ανοίγουν αυτό το τρίμηνο, όπως το αναδυόμενο κατάστημα Porsche στο Golden Hall, το νέο The Big Bad Wolf στο The Mall και τα καταστήματα ρούχων Alter and Mat στο River West.

Νέα καταστήματα και από μάρκες πολυτελείας

Η Μύκονος και η Σαντορίνη, καθώς και πολλοί άλλοι καθιερωμένοι τουριστικοί προορισμοί, είναι δημοφιλείς προορισμοί για πολυτελείς αγορές, με αξιοσημείωτα εγκαίνια όπως η boutique Moschino στο Cavo Tagoo Hotel στη Μύκονο, η επέκταση της πολυτελούς μάρκας μόδας με έδρα το Μιλάνο Palm Angels και η Δανέζικη Η μάρκα καλλυντικών Alûstre στη Χώρα της Μυκόνου, το άνοιγμα του καταστήματος Kiton στη μαρίνα Sani στη Χαλκιδική και το νέο κατάστημα Hublot στη Σαντορίνη.

Σταθερά ενοίκια

Όσον αφορά τις τάσεις ενοικίασης, οι ζητούμενες τιμές παρέμειναν σταθερές το τρίτο τρίμηνο του 2023 στους πιο δημοφιλείς κεντρικούς δρόμους, οι οποίοι είχαν καλές επιδόσεις τη θερινή περίοδο λόγω της σημαντικής παρουσίας τουριστών.

Πολύ μικρές αυξήσεις καταγράφηκαν σε προνομιακές τοποθεσίες στο κέντρο της Αθήνας και ιδιαίτερα στην Ερμού, ενώ τα επίπεδα προσφοράς παραμένουν χαμηλά.

Συγκεκριμένα, στην Ερμού, στον πιο ακριβό εμπορικό δρόμο της χώρας, το μηνιαίο μίσθωμα είναι από 285 ευρώ/τ.μ. το δεύτερο τρίμηνο του 2023 αυξήθηκε στα 290 ευρώ/τ.μ. τρίτο τρίμηνο. Στις υπόλοιπες περιοχές, δηλαδή στην Τσιμισκή Θεσσαλονίκης, Κολωνάκι, Γλυφάδα, Κηφισιά και Πειραιά, δεν υπήρξαν αλλαγές.

Αύξηση ενοικίου στην αγοράστρια χώρων γραφείων

Η αγοράστρια γραφείων συνεχίζει τη θετική της πορεία και ο ανταγωνισμός αυξάνει τα ποσοστά για τους καλύτερους χώρους.

Το τρίτο τρίμηνο του 2023, η απορρόφηση ανήλθε σε περίπου 50.000 τ.μ., στα ίδια επίπεδα με το προηγούμενο τρίμηνο, αλλά 100% πάνω από την αντίστοιχη περίοδο του 2022.

Το {αποτέλεσμα} αυτό επηρεάστηκε κυρίως από τη συμφωνία του ομίλου Μυτιληναίος για μίσθωση 29.000 τ.μ. γραφεία με 1.100 θέσεις στάθμευσης στην Αττική Οδό στην Παιάνα.

Σημειώνεται ότι ο αριθμός των συναλλαγών που ολοκληρώθηκαν τον 9ο μήνα του 2023 αυξήθηκε κατά 40% περίπου σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2022. Ο κλάδος της τεχνολογίας είναι ο κύριος πρωταγωνιστής στην πλευρά της ζήτησης στην Αθήνα, αν και το ποσοστό εξ αποστάσεως εργασίας είναι ψηλά σε αυτόν τον τομέα.

Υπάρχει κάποια πόλωση στις κορυφαίες τιμές ενοικίασης λόγω της έλλειψης ποιοτικών διαθέσιμων χώρων, η οποία αυξάνει τα ενοίκια.

Το μέσο μίσθωμα αναφοράς αυξήθηκε το τρίτο τρίμηνο του 2023 στα 28 ευρώ/τ.μ./μήνα και σε ορισμένες συναλλαγές ξεπέρασε τα 30 ευρώ/τ.μ./μήνα.

Θα πρέπει να τονιστεί ότι η ποιότητα του κτιρίου παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του ενοικίου. Επομένως, στην ίδια περιοχή μπορεί να υπάρχουν κτίρια που παρουσιάζουν διαφορετική προοδευτικότητα των ενοικίων σε σχέσης με τα άλλα.

Η προσφοράς μειώνεται

Εν ολίγοις, το ποσοστό των διαθέσιμων χώρων στα γραφεία έπεσε κατά μέσο όρο στο 11,7% στην Αθήνα-Πειραιά, ιδιαίτερα στο κέντρο της πόλης και στην οδό Βασιλίσσης Σοφίας στα βόρεια (Κηφισίας, Αττική, οδός Μεσογείων), Εθνική, Συγγρού, Βουλιαγμένης και το λιμάνι του Πειραιά.

Το χαμηλότερο ποσοστό καταγράφεται στο κέντρο (5,7%), και το υψηλότερο στην Εθνική Οδό – 25%, όπως και τα ενοίκια. Στο κέντρο και στα βόρεια, οι υψηλότερες τιμές ενοικίασης είναι 28 ευρώ ανά τ.μ. για περιοχές υψηλότερων προδιαγραφών, ενώ στην Εθνική Οδό η αντίστοιχη τιμή είναι κατά μέσο όρο 16 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. αυτή τη στιγμή.

Όγκος επένδυσης

Ο εγγεγραμμένος όγκος επενδύσεων γραφείου το τρίτο τρίμηνο του 2023 έφτασε τα 90 εκατ. ευρώ, που σημαίνει αύξηση 25% σε σύγκριση με πέρυσι. Ωστόσο, αυτές οι συμφωνίες έχουν προσελκύσει κυρίως ιδιαίτερο ενδιαφέρον και είναι σαφές ότι οι επενδυτές παραμένουν επιφυλακτικοί λόγω της πρόσφατης αύξησης του κόστους χρηματοδότησης.

Η μεγαλύτερη συναλλαγή ήταν η αγοράστρια τριών κτιρίων από την Εθνική έναντι 180 εκατ. ευρώ, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους. Σημαντική είναι και η ενοικίαση του ατελιέ εμβαδού 800 τ.μ. Ο Λάκης Γαβαλάς στο Βουκουρέστι συνολικής επιφάνειας 800 τ.μ. που θα στεγάσει τον Hugo Boss

Τα μέσα ενοίκια παρέμειναν σταθερά, με ανοδική τάση για τις πιστοποιημένες εγκαταστάσεις.

Τα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς στον τομέα των γραφείων στην Ελλάδα παραμένουν ισχυρά, σε αντίθετη κατεύθυνση από άλλες ευρωπαϊκές αγορές.

Η διαθεσιμότητα πράσινων επενδυτικών κτιρίων είναι πολύ χαμηλή και η ζήτηση για αυτούς τους χώρους αυξάνεται.

Ο αριθμός των νέων αποπερατώσεων κτιρίων γραφείων το 2024 θα παραμείνει χαμηλός σε σύγκριση με τη ζήτηση και μεγάλο μέρος αυτού του χώρου είναι ήδη δεσμευμένο.