Μετά το λάδι που γίνεται προϊόν πολυτελείας στη χώρα μας και σε όλη την Ευρώπη (στην Ισπανία τα σούπερ μάρκετ έχουν πλέον αντικλεπτική προστασία σε μπουκάλια ελαιολάδου), σειρά έχουν και άλλα αγροτικά προϊόντα που προκαλούν ρίγη… ανησυχία στους καταναλωτές.

Η κλιματική αλλαγή, που προκαλεί βροχές εκτός των παραδοσιακών εποχών των βροχών, ξηρασίες και καύσωνες, επηρεάζει τις καλλιέργειες και μειώνει την παραγωγή, καθιστώντας αδύνατη την κάλυψη της ζήτησης.

«Πρεμιέρα» της νέας σήμανσης κρασιού – Αλλαγές

Εκρηκτικό κοκτέιλ

Ταυτόχρονα, οι αυξήσεις στις τιμές των λιπασμάτων, των μεταφορών και της ενέργειας, που συνδέονται και με γεωπολιτικά γεγονότα όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, δημιουργούν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ που ανεβάζει τις τιμές των προϊόντων και οδηγεί σε περαιτέρω εξάντληση των εισοδημάτων των νοικοκυριών.

Οι καλλιέργειες απαιτούν πλέον περισσότερα έξοδα, περισσότερη φροντίδα και περισσότερη δουλειά. Όλα αυτά εν μέρει δικαιολογούν τις παρατηρούμενες αυξήσεις, αλλά ακόμη και με αυτά τα δεδομένα που επικρατούν, οι αυξήσεις τιμών είναι υπερβολικές και το φαινόμενο της ασύμμετρης αύξησης της παραγωγής και των τιμών στο ράφι είναι ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα της ελληνικής αγοράς φέτος σχετικά με .

Μεγάλη άνοδο σημειώνουν πρόσφατα οι ντομάτες, τα πορτοκάλια, τα μήλα και τα σταφύλια, οι οποίες επίσης σημείωσαν σημαντικές αυξήσεις την προηγούμενη περίοδο.

Ανελκυστήρες

Η κλιματική αλλαγή και η αύξηση του ενεργειακού κόστους δεν είναι ελληνικό φαινόμενο, αλλά ολόκληρης της Γηραιάς Ηπείρου και όχι μόνο. Όπως εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο Γιώργος Πολυχρονάκης, ειδικός σύμβουλος του Συνδέσμου Ελληνικών Εταιρειών Εξαγωγής Φρούτων, Λαχανικών και Χυμών INCOFRUIT – HELLAS, η αύξηση των τιμών είναι πανευρωπαϊκό φαινόμενο. «Φέτος, η ποσότητα των φρούτων και λαχανικών έχει μειωθεί σε όλες τις χώρες συμπαραγωγής λόγω καιρικών συνθηκών. Αύξηση των τιμών σημειώθηκε σχεδόν από την αρχή του έτους λόγω μειωμένης προσφοράς. Ταυτόχρονα, η ανεπαρκής κατανάλωση φρούτων και λαχανικών ξεκίνησε στις χώρες κατανάλωσης και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Καθώς η κατανάλωση μειώνεται, αντιμετωπίζουμε μείωση της παραγωγής και αυξημένες τιμές. Η αύξηση των τιμών των φρούτων και των λαχανικών σε ευρωπαϊκό {επίπεδο} πέρυσι ήταν κατά μέσο όρο 16-17%.

Οι τιμές έχουν ανέβει σε όλη την Ευρώπη, αλλά οι τεράστιες αποκλίσεις που παρατηρούνται στην ελληνική αγοράστρια δεν παρατηρούνται. Είναι χαρακτηριστικό ότι τον Νοέμβριο, σύμφωνα με στοιχεία του Κεντρικού Οργανισμού Αγορών και Αλιείας (ΟΚΑΑ), οι εγχώριες ντομάτες πωλούνταν -στην επικρατούσα τιμή- στη χονδρική αγοράστρια προς 1,40 ευρώ το κιλό, ενώ η αντίστοιχη τιμή που επικρατούσε πέρυσι, Σύμφωνα με τα στοιχεία μόνο σε αυτά τα στοιχεία, ανήλθε στο 1 ευρώ, που σημαίνει αύξηση 40%.

Σύμφωνα με την εξειδικευμένη σύμβουλο INCOFRUIT – HELLAS, οι αυξήσεις μπορούν να αποδοθούν στη γενική εικόνα που επικρατεί με υποτίμηση της ωρίμανσης της τομάτας θερμοκηπίου στην Κρήτη, ελλείψεις στην Πελοπόννησο, περιορισμένη καλοκαιρινή παραγωγή λόγω καιρικών συνθηκών και διακοπές στον εφοδιασμό από το Μαρόκο. Ωστόσο, όπως τονίζει ο Γιώργος Πολυχρονάκης, «παρά τις συνθήκες που επικρατούν, δεν δικαιολογείται αύξηση της τιμής αυτής». Μάλιστα, βλέπει την κηπουρική σε θερμοκήπια να συνεχίζει να αναπτύσσεται.

Ένα άλλο προϊόν που σημειώνει μεγάλη αύξηση είναι τα μήλα Starkin, από 0,70 ευρώ ανά κιλό τον Νοέμβριο του 2022 σε 1,20 ευρώ τον ίδιο μήνα φέτος.

Παραγωγή σταφυλιού

«Πικρή» γεύση θα έχει και το κρασί που θα πιουν οι Έλληνες καταναλωτές γιατί τα σταφύλια υπέστησαν ισχυρούς ανέμους το προηγούμενο διάστημα.

Όπως αναφέρει στα «ΝΕΑ» ο Παρασκευάς Κορδοπάτης, διευθυντής του Παραρτήματος Εθνικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Σταφυλιών και Αμπελοοινικών Προϊόντων «ΚΕΟΣΟΕ», η παραγωγή σταφυλιών επηρεάστηκε πολύ από τις άκαιρες βροχοπτώσεις τον Μάιο, την ξηρασία και τον καύσωνα τον Ιούλιο. «Οι βροχές έχουν εντείνει περισσότερο από το συνηθισμένο την προσβολή του περονόσπορου στους αμπελώνες, κατάσταση που οι αμπελουργοί δεν μπόρεσαν να αντιμετωπίσουν και η οποία εξαπλώθηκε σε όλες σχεδόν τις περιοχές της χώρας, με εξαίρεση τη βόρεια Ελλάδα που επλήγη λιγότερο. Η θερμοπληξία προκάλεσε και ποιοτικά προβλήματα στα σταφύλια, «έκαψε» πάρα πολλά τσαμπιά και μείωσε σημαντικά την παραγωγή. Η μείωση στις περιφέρειες είναι τουλάχιστον 50%, ενώ στην Κρήτη, τα Επτάνησα και τη Νεμέα η ζημιά είναι 70%-80%.

Ωστόσο, όπως εξηγεί, τα σταφύλια για παραγωγή αγοράστηκαν περίπου 5-15% περισσότερο από τις περσινές τιμές, κάτι που δεν δικαιολογεί την παρατηρούμενη αύξηση των τιμών του κρασιού. «Βλέπουμε αύξηση 36,5% στα κρασιά χωρίς ΓΔ και αύξηση 40% στα κρασιά ΓΔ. Πρόκειται για αύξηση 10-15%, που δεν δικαιολογείται από τις τιμές της πρωτογενούς παραγωγής. Πέρυσι η τιμή του κρασιού χωρίς γεωγραφική ένδειξη ήταν 0,55 ευρώ το λίτρο, τώρα έχει φτάσει στα 0,75 ευρώ το λίτρο.

Πηγή: premium έκδοση «ΤΑ ΝΕΑ»