Υπό ασφυκτική πίεση για την επίτευξη του επενδυτικού στόχου, η κυβέρνηση θα δρομολογήσει την πορεία του 2024. Οι προβλέψεις για το ρυθμό ανάπτυξης και τις αυξήσεις των μισθών βασίζονται στη χρήση τουλάχιστον 36 δισ. ευρώ από το Plan Greece 2.0. Έτσι, ανεβάζοντας τον πήχη στην άντληση κεφαλαίων, η κυβέρνηση ανεβάζει και τον ρυθμό ανάπτυξης. Η αποτυχία αύξησης ενεργειακών, πράσινων και ψηφιακών έργων καθώς και υποδομών θα είναι καταστροφική τόσο για το ΑΕΠ όσο και για την εικόνα των παραγωγικών υπουργείων και του Μεγάρου Μαξίμου.

Δημόσιες επενδύσεις: Απαρχαιωμένο νομικό πλαίσιο – έρχεται προσχέδιο εκσυγχρονιστικής πράξης

Από την αύξηση 2,9% στον προϋπολογισμό του 2024, το 60% θα προέλθει από τα εκπαιδευτικά προγράμματα ΕΣΠΑ και Ταμείου Ανάκαμψης. Όλο το βάρος πέφτει στο «να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ». Να σημειωθεί ότι το αναθεωρημένο ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης ανέρχεται σε 35,95 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 18,22 δισ. ευρώ είναι επιχορηγήσεις από το Recovery and Resilience Facility (RRF) και 17,73 δισ. ευρώ δάνεια RRF. Η ετήσια έκθεση του Ελληνικού Εθνικού Συμβουλίου Παραγωγικότητας για το 2023, ή Κέντρο Οικονομικού Σχεδιασμού και Έρευνας, αναφέρει ότι «ο αντίκτυπος του Ελληνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRP) αναμένεται να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του ΑΕΠ (13, 7 δισεκατομμύρια ευρώ) και απασχόληση (περίπου 400.000 θέσεις εργασίας), δηλαδή αύξηση του ΑΕΠ κατά 8,3% και της απασχόλησης κατά 10,5% σε σύγκριση με το {επίπεδο} του ΑΕΠ και της απασχόλησης στην Ελλάδα το 2020. Ωστόσο, η ανάλυση κειμένου του ΚΕΠΕ δείχνει ότι το πρόγραμμα αναχρηματοδότησης μπορεί να μην είναι πλήρως συνεπές με τους μακροπρόθεσμους στρατηγικούς στόχους της Ελλάδας λόγω της υπερβολικής εξάρτησης της Ελλάδας από ορισμένους τομείς, ιδίως τις κατασκευές, που δεν μπορούν να υποστηρίξουν επαρκώς τους ευρύτερους στόχους της δίκαιης ανάπτυξης, μειώνοντας την εξάρτηση από εισαγωγές και μείωση των εκπομπών CO2.

Μεταρρύθμιση του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων

Η στρατηγική της κυβέρνησης προϋποθέτει όχι μόνο αύξηση των επενδύσεων κατά 15% το 2024, αλλά, σύμφωνα με πληροφορίες, το πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους θα παρουσιάσει αναμόρφωση του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2024 πρόκειται να δαπανηθούν συνολικά 12,167 δισ. ευρώ μέσω του ΠΔΕ, που αποτελούν το 5,2% του ΑΕΠ της χώρας, συμπεριλαμβανομένου του Ταμείου Ανασυγκρότησης. Το υπό προοδευτικότητα νομοσχέδιο στοχεύει να καθαρίσει ένα κρίσιμο μέρος των δημοσίων επενδύσεων, καθώς αρκετοί κανονισμοί χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1950. Με τη νέα μεταρρύθμιση, οι οικονομικοί υπάλληλοι συνεχίζουν να εκσυγχρονίζουν το PDE, το οποίο θα καλύπτει όλους τους κανονισμούς. Στόχος είναι ο εκσυγχρονισμός του βασικού σκέλους του κρατικού προϋπολογισμού που διατίθεται για την ανάπτυξη ιδεών. Το σχέδιο εκπονείται από το υπουργείο σε συνεργασίας με την ομάδα εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν παλιές, διάσπαρτες ρυθμίσεις για τις δημόσιες επενδύσεις που χρονολογούνται πολλές δεκαετίες και κάποιες ακόμη και από το 1950. Επίσης, στο νέο ηλεκτρονικό σύστημα δημοσίων επενδύσεων, οι αναζητήσεις θα είναι .μεταξύ άλλων έγγραφα που χρειάζονται οι υπηρεσίες και οι δικαιούχοι.

Επιπλέον, το πρώτο εξάμηνο του 2024 θα δρομολογηθεί σχέδιο νόμου με στόχο τον εκσυγχρονισμό των επιχειρήσεων και των δημόσιων οργανισμών που λειτουργούν στο Υπερταμείο, προκειμένου να επιτευχθεί επιχειρηματική ευελιξία και να καταπολεμηθούν οι κακές πρακτικές που εμποδίζουν την περαιτέρω ανάπτυξή τους. Σύμφωνα με τη διοίκηση του οικονομικού επιτελείου και τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστή Χατζηδάκη, βρίσκεται σε προοδευτικότητα η παραγωγή εθνικού επενδυτικού ταμείου που θα λειτουργεί υπό την αιγίδα του Υπερταμείου. Στόχος του θα είναι η παροχή κινήτρων για επενδύσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στις οικολογικές δραστηριότητες και τεχνολογίες. «Το νέο ταμείο θα έχει άλλη λογική, τα πρώτα κονδύλια θα τα συνεισφέρει η ελληνική κυβέρνηση. Το 50% από αυτά θα διατεθεί για τη μείωση του δημόσιου χρέους και το υπόλοιπο θα πάει στο Εθνικό Επενδυτικό Ταμείο, το οποίο θα συμβάλει στην ανάπτυξη ιδεών», ανακοίνωσε ο υπουργός.

Προσδοκίες και υψηλές πτήσεις

Ως εκ τούτου, γίνεται προσπάθειας ενίσχυσης των επενδύσεων, σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, όχι μόνο μέσω εισροής κεφαλαίων, αλλά και μέσω της χρήσης τους, βελτιώνοντας παράλληλα το πλαίσιο και τις λειτουργίες του επενδυτικού προγράμματος. από το σύνολο της κυβέρνησης, καθώς και στο τελικό σχέδιο προϋπολογισμού. Ο αντίκτυπος των κεφαλαίων από το Ταμείο Ανάκαμψης αξίζει ιδιαίτερης προσοχής. Σύμφωνα με τις προβλέψεις των οικονομολόγων, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν σε ονομαστικούς όρους αναμένεται να αυξηθεί από 206,6 δισ. ευρώ το 2022 σε 222,8 δισ. ευρώ το 2023 και 233,8 δισ. ευρώ το 2024.

Σύμφωνα με στοιχεία του κρατικού προϋπολογισμού, η δαπάνη του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων τα τελευταία 4 χρόνια πλησιάζει το 5% του ΑΕΠ. Το 2020, οι επενδυτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 88,7% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αντιπροσωπεύοντας το 6,4% του ΑΕΠ, κυρίως λόγω χρηματοδοτικών δραστηριοτήτων για τον μετριασμό των επιπτώσεων της υγειονομικής κρίσης. Το Ταμείο Ανασυγκρότησης έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην αύξηση του επενδυτικού κόστους από το 2021, με κεφάλαια που χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση όλων των παραγωγικών τομέων της οικονομίας.

Το έργο Greece 2.0 που χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, όπως τονίζεται στον προϋπολογισμό, βρίσκεται σε πλήρη φάση ανάπτυξης και περιλαμβάνει 718 έργα και υποέργα συνολικού προϋπολογισμού 20,7 δισ. ευρώ.

Στο νέο ΕΣΠΑ 2021-2027, του οποίου ο συνολικός προϋπολογισμός ξεπερνά τα 26,5 δισ. ευρώ, τα κονδύλια κατευθύνονται, μεταξύ άλλων, σε δραστηριότητες προώθησης του καινοτόμου και ευφυούς μετασχηματισμού της ελληνικής οικονομίας, σε «πράσινες» δραστηριότητες που προωθούν τον μετασχηματισμό καθαρής και δίκαιης ενέργειας, πολιτικές προστασία, κοινωνική συνοχή, με δράσεις για την αύξηση της απασχόλησης και την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, τη βελτίωση της εκπαίδευσης, της κοινωνικής αλληλεγγύης και τη μείωση του κοινωνικού αποκλεισμού, καθώς και σε μεγάλα οδικά, θαλάσσια, σιδηροδρομικά και αεροπορικά έργα. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι στο νέο ΕΣΠΑ τα κονδύλια που διατίθενται σε Περιφερειακά Εκπαιδευτικά προγράμματα αυξάνονται κατά 2,8 δισ. ευρώ. Εκδόθηκαν προσκλήσεις αξίας άνω των 7 δισ. ευρώ, ενώ συνδέθηκαν και ξεκίνησαν έργα αξίας 3,7 δισ. ευρώ.