Παρασκευή απόγευμα στα νότια του Βερολίνου, σε μια περιοχή χωρίς τουριστικά αξιοθέατα, από το Λιχτενστάιν στα σύνορα με το Βραδεμβούργο και το Mariendorf μέχρι το Tempelhof, γνωστό για το εντυπωσιακό παλιό του αεροδρόμιο που πλέον μοιάζει περισσότερο με φάντασμα. Εδώ ζουν πολλοί παλιοί Βερολινέζοι, μια παλιά, δυνατή γερμανική μεσαία τάξη που γερνάει, αλλά και πολλές οικογένειες μεταναστών από όλες τις γωνιές του πλανήτη. Και ανάμεσά τους υπάρχουν πολλοί Έλληνες που έχουν έρθει κυρίως στη Γερμανία τις τελευταίες δεκαετίες, δουλεύοντας σκληρά και φτιάχνοντας τις δικές τους εταιρείες. Δίπλα τους νεοφερμένοι, Έλληνες, που ήρθαν στη Γερμανία την περίοδο της κρίσης αναζητώντας καλύτερες ευκαιρίες.

Πρώτη στάση στην ταβέρνα «Μετέωρα» στο πλαίσιο των προετοιμασιών για τη βραδιά, όπου το προσωπικό δούλευε ασταμάτητα και οι πρώτοι Γερμανοί πελάτες έφτασαν χαρούμενοι για ελληνικό μεζέ. Ο γηραιότερος του κλάδου, ο Δημήτρης Κουφός, ήρθε στο Βερολίνο από τα Μετέωρα στα τέλη της δεκαετίας του 1960 σε ηλικία 18 ετών. «Gustarbeiter» μαζί με τον αδερφό του για ένα καλύτερο μέλλον.

Μετά από σκληρά χρόνια δουλειάς σε ένα εργοστάσιο του Βερολίνου, άνοιξε το πρώτο οικογενειακό εστιατόριο στη Zonenalle, μια συνοικία που εξακολουθεί να βιώνει έντονες πολιτικές και κοινωνικές ζυμώσεις. Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, το εστιατόριο βρισκόταν δίπλα στο οδόφραγμα που οδηγεί στο Ανατολικό Βερολίνο. Οι καιροί άλλαξαν, ο τοίχος έπεσε, η οικογένεια πέρασε αρκετά χρόνια στην Ελλάδα και επέστρεψε στη Γερμανία, ανοίγοντας το σημερινό εστιατόριο «Meteora» στο επανενωμένο Βερολίνο.

«Το λάδι αυξήθηκε 100%, τα γαλακτοκομικά αυξήθηκαν κατά 50-60%.

Ο γιος του Δημήτρη Κουφού, Κωνσταντίνος, μεγάλωσε στη Γερμανία και έζησε αρκετά χρόνια στην Ελλάδα, γνωρίζοντας καλά και τις δύο χώρες. «Τα πάντα έχουν ήδη αλλάξει στη Γερμανία. Κάποτε ήταν μια ισχυρή χώρα. Τα τελευταία χρόνια η Γερμανία ήταν ισχυρή ή προσπάθησε να παραμείνει ισχυρή, αλλά στην πραγματικότητα η κατάσταση επιδεινώνεται», λέει στη DW. Ως πατέρας και γιος επιχειρηματίες εστιατορίων, αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις στον κλάδο. «Για εμάς τους εστιάτορες, το 2024 φέρνει πολλές προκλήσεις, ξεκινώντας με συντελεστή ΦΠΑ 19% ως μέρος των στόχων που έχει θέσει αυτή η κυβέρνηση για τον εαυτό της. Άλλα υποσχέθηκε και άλλα μας δίνει. Και οι πελάτες ξαφνιάζονται με την όλη κατάσταση», λέει ο Κων/νος Κουφός, σημειώνοντας ότι όλα έχουν γίνει ακριβότερα. “Ενέργεια, φαγητό, τα πάντα.”

Επόμενη στάση σε ώρα αιχμής στην ταβέρνα «Τα κάνουν τα αδέρφια», με Γερμανούς πελάτες που κλείνουν τραπέζι εκ των προτέρων στο αγαπημένο τους εστιατόριο. Ο ιδιοκτήτης του εστιατορίου, Νίκος Θεοδώρου, ασχολείται επίσης με χονδρικές και λιανικές πωλήσεις ελληνικών προϊόντων και γνωρίζει όσο λίγοι τη «μεγαλύτερη εικόνα» της βιομηχανίας τροφίμων στη Γερμανία. «Έχω διάλειμμα την ημέρα για μία ώρα το πολύ», μας λέει χαρακτηριστικά, μπαίνοντας και βγαίνοντας από την κουζίνα. «Ξεκουράζομαι σε ένα εστιατόριο».

Ακριβώς δίπλα, ο ίδιος και η σύζυγός του διατηρούν ένα πολυσύχναστο ελληνικό σούπερ μάρκετ, το Taste Hellas, με εξαιρετικά προϊόντα, λαχανικά και φρέσκα κρέατα, και όταν δεν είναι στην ταβέρνα ή στο σούπερ μάρκετ, προμηθεύει ελληνικά προϊόντα σε άλλες εταιρείες catering. «Τα προβλήματα μεγαλώνουν, ξεκινώντας από την πανδημία. Κάθε μέρα γίνεται όλο και πιο δύσκολο. Λάβαμε βοήθεια για την αντιμετώπιση λειτουργικών προβλημάτων. Κανείς όμως δεν ήξερε ότι αυτή η βοήθεια από το γερμανικό κράτος θα περιλαμβανόταν στα καθαρά έσοδα» λέει χαρακτηριστικά.

Όσον αφορά το καλάθι των πελατών του σούπερ μάρκετ, παρά την εξοικείωση των Γερμανών καταναλωτών με τα ελληνικά προϊόντα, μας λένε, είναι πάντα «πολύ συντηρητικοί» στις αγορές τους. «Πάντα παίρνουν αυτό που θα φάνε σήμερα ή αύριο, οπότε δεν μπορούμε να κρίνουμε αν αυτό μείωσε το καλάθι τους. Όσον αφορά τους Έλληνες πελάτες, παρατηρούμε πτώση. Εξακολουθούν να ψωνίζουν εδώ, αλλά παραπονιούνται για τις αυξημένες τιμές. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ανέβει κατά 100%, τα γαλακτοκομικά προϊόντα κατά 50-60%, εν ολίγοις, οι βασικές πρώτες ύλες έχουν αυξηθεί», λέει.

«Έντονη δυσαρέσκεια στον κόσμο»

Τελευταία στάση, άλλη μια συνάντηση Ελλήνων στη Γερμανία και όχι μόνο. Το καφέ-μπαρ «Κόσμος» παίζει συνεχώς στο παρασκήνιο ελληνικές ειδήσεις, αλλά η ιδιοκτήτρια του, Αναστασία Τσομπάνογλου, από την Κοζάνη και μεγαλωμένη στη Γερμανία, δεν χάνει κυριολεκτικά καμία είδηση ​​από τα γερμανικά ΜΜΕ. «Πρέπει να ενημερωνόμαστε καθημερινά για το τι συμβαίνει στη Γερμανία, γιατί μας επηρεάζει άμεσα και φυσικά παρακολουθούμε τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα από μακριά», μας λέει. Οι συζητήσεις των θαμώνων περιστρέφονται γύρω από την πολιτική και την καθημερινή ζωή και στις δύο χώρες. Πιστεύει επίσης ότι η Γερμανία έχει αλλάξει με τις δεκαετίες και η κατάσταση για τους εργαζόμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες έχει γίνει «πιο αυστηρή». Ειδικά τα τελευταία χρόνια λόγω της πανδημίας και του πολέμου στην Ουκρανία.

«Η κατάσταση στη Γερμανία είναι χειρότερη. Η χώρα έχει πέσει. Δεν υπάρχει πλέον η ίδια σειρά όπως πριν, η ακρίβεια κυριαρχεί και υπάρχει έλλειψη προσωπικού σε πολλούς κλάδους που απαιτούν εξειδίκευση. Υπάρχει «anabambula», σημειώνει. Η Αναστασία Τσομπάνογλου επιβεβαιώνει ότι η πίεση στον κλάδο της εστίασης έχει γίνει αφόρητη. Οι υψηλοί φόροι, το υψηλό ενεργειακό κοστούς σε συνδυασμό με ακριβές πρώτες ύλες όπως η ζάχαρη και το γάλα κάνουν τη {διατήρηση} ενός τοπικού καφέ σαν το δικό της να μοιάζει με συνεχή αγώνα επιβίωσης.

«Οι πελάτες παραπονιούνται και λένε ότι δεν αξίζει να πάνε στη δουλειά γιατί δεν έχουν χρήματα και έχουν προβλήματα. Προσπαθούν να εξοικονομήσουν χρήματα από παντού και πολλοί τείνουν να ψηφίσουν υπέρ της ακροδεξιάς», λέει. «Ο Σολτς είναι πιόνι, άοσμο και άφοβο», σημειώνει ο συνταξιούχος Γιάννης Παπαδόπουλος, τον οποίο γνωρίσαμε στο ίδιο καφενείο. Και πώς αξιολογεί το μέλλον της γερμανικής κυβέρνησης: «Πιστεύω ότι παρ’ όλα αυτά θα διαρκέσει αυτά τα τέσσερα χρόνια, γιατί οι Γερμανοί δεν αλλάζουν κυβερνήσεις σαν τα πουκάμισα».

Πηγή: Deutsche Welle