Τι δείχνουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την προοδευτικότητα των τιμών – Βασικό προβληματισμός παραμένει η συνεχιζόμενη ανατίμηση των βασικών προϊόντων
Ο πληθωρισμός τον Ιανουάριο ήταν 3,1% έναντι 3,5% τον Δεκέμβριο του 2022, γεγονός που βάθυνε τις σοβαρές ανησυχίες τόσο των πολιτών όσο και της κυβέρνησης σχετικά με τη νέα αναπτυσσόμενη δυναμική ανατίμησης.
Οι καταναλωτές στην Ελλάδα αισθάνονται ακόμη πιο πιεσμένοι οικονομικά καθώς οι τιμές των τροφίμων παραμένουν υψηλές παρά την εκτιμώμενη ελαφρά επιβράδυνση του πληθωρισμού σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο.
Αυξάνει τη «φωτιά» σε καφέ, ελαιόλαδο, φρούτα
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο γενικός ΔΤΚ τον Ιανουάριο 2024 σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2023 παρουσίασε μείωση 0,8% έναντι μείωσης 0,5%.
που καταγράφηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του προηγούμενου έτους.
Ο μέσος ΔΤΚ για το δωδεκάμηνο Φεβρουάριος 2023 – Ιανουάριος 2024 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη για το δωδεκάμηνο Φεβρουάριος 2022 – Ιανουάριος 2023 παρουσίασε αύξηση 3,2% έναντι αύξησης 9,7% που καταγράφηκε κατά το αντίστοιχο δωδεκάμηνο Φεβρουάριος 2022 – Ιανουάριος 2023 με δώδεκα μήνες Φεβρουάριος 2021 – Ιανουάριος 2022. 

Η ελαφρά επιβράδυνση του πληθωρισμού οφείλεται κυρίως στην αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας, ενώ ο πληθωρισμός των τροφίμων παραμένει υψηλός.
Κύριο προβληματισμός παραμένει η επίμονη αύξηση των τιμών των βασικών προϊόντων, που πλήττει τους καταναλωτές.
Ο πίνακας δείχνει ότι στο ελαιόλαδο σημειώθηκε αύξηση 67,4%, στα φρούτα και λαχανικά κατά 14% και στο μεταλλικό νερό κατά 11,7%. 

Οι αυξήσεις αφορούν τα ασφάλιστρα υγείας κατά 14%, τα αεροπορικά εισιτήρια κατά 11,5% και τα φαρμακευτικά προϊόντα κατά 12,7%.
Με τη σειρά τους, οι τιμές του φυσικού αερίου είναι 60% χαμηλότερες από τον Ιανουάριο του 2022. 

Μεμονωμένα υποκαταστήματα
Η αύξηση του συνολικού ΔΤΚ κατά 3,1% τον Ιανουάριο 2024 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη τον Ιανουάριο του 2023 οφειλόταν κυρίως στις αλλαγές στις ακόλουθες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών:
Από την αύξηση των δεικτών κατά:
- 8,3% στην ομάδα Τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών σε: ψωμί και δημητριακά, κρέας (γενικά), ψάρια (γενικά), γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά, ελαιόλαδο, φρούτα (γενικά), λαχανικά ( γενικά), ζάχαρη – σοκολάτα – γλυκά – παγωτό, άλλα τρόφιμα, καφές – κακάο – τσάι, μεταλλικό νερό – αναψυκτικά – χυμοί φρούτων.
- 2,6% στην ομάδα Οινοπνευματωδών ποτών και καπνού, κυρίως ως {αποτέλεσμα} της αύξησης των τιμών των αλκοολούχων ποτών (μη σερβίρισμα).
- στον όμιλο Ένδυση και υπόδηση λόγω αύξησης των τιμών στα είδη ένδυσης και υπόδησης κατά 3,5%.
- 1,9% στην ομάδα διαρκών αγαθών – Οικιακά αγαθά και υπηρεσίες, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών των αγαθών άμεσης κατανάλωσης από τα νοικοκυριά.
- 5,7% στον όμιλο Υγείας, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών σε: φαρμακευτικά προϊόντα, ιατρικές, οδοντιατρικές και παραϊατρικές υπηρεσίες, νοσοκομειακή περίθαλψη.
- 0,2% στον όμιλο Μεταφορές, κυρίως ως {αποτέλεσμα} της αύξησης των τιμών σε: καινούργια και μεταχειρισμένα αυτοκίνητα, ανταλλακτικά και αξεσουάρ αυτοκινήτων, συντήρηση και {επισκευή} προσωπικών μεταφορών και επιβατικών αεροπορικών εισιτηρίων. Μέρος αυτής της αύξησης αντισταθμίστηκε από την πτώση των τιμών, κυρίως των καυσίμων και των λιπαντικών.
- 2,6% στην ομάδα Δραστηριότητες αναψυχής και πολιτιστικές, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών σε: διαρκή αγαθά, μικροαντικείμενα αναψυχής – λουλούδια – κατοικίδια, κινηματογράφους – θέατρα, οργανωμένες εκδρομές. Μέρος αυτής της αύξησης αντισταθμίστηκε από την πτώση των τιμών, κυρίως στον τομέα της επισκευής οπτικοακουστικού εξοπλισμού-υπολογιστών.
- 3,5% στην ομάδα της Εκπαίδευσης, κυρίως ως {αποτέλεσμα} των αυξήσεων των τιμών: δίδακτρα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, δίδακτρα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, τέλη τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
- στον όμιλο Ξενοδοχεία-Καφέ-Εστιατόρια, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών σε εστιατόρια-ζαχαροπλαστεία-καφετέριες-καντίνες.
- 1,7% στην ομάδα Λοιπά αγαθά και υπηρεσίες, κυρίως ως {αποτέλεσμα} των αυξήσεων των τιμών σε: κομμωτήρια και φαρμακεία, ασφάλιστρα υγείας, ασφάλιστρα αυτοκινήτων. Μέρος αυτής της αύξησης αντισταθμίστηκε από την πτώση των τιμών, κυρίως άλλων ειδών προσωπικής φροντίδας.
Από τη μείωση του δείκτη κατά:
- 2,7% στον όμιλο Διαμερισμάτων, κυρίως λόγω της πτώσης των τιμών: ρεύμα, φυσικό αέριο. Μέρος αυτής της πτώσης αντισταθμίστηκε από την αύξηση των τιμών κυρίως σε: ενοίκια και ανακαινίσεις κατοικιών, πετρέλαιο θέρμανσης και στερεά καύσιμα.
- 2,2% στον όμιλο Επικοινωνιών, κυρίως λόγω της πτώσης των τιμών στις τηλεφωνικές υπηρεσίες.
Παράλληλα, όπως επισημαίνει η Alpha Bank στην εβδομαδιαία έκθεσή της για την ελληνική οικονομία, το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα κατέγραψε πτώση το 2020 λόγω της πανδημίας και των περιοριστικών μέτρων που επιβλήθηκαν στην οικονομική δραστηριότητα, που ξεπέρασε την αντίστοιχη πτώση της Εναρμονισμένης Τιμής Καταναλωτή. Δείκτης (-5 ,1% έναντι -1,3%).
Στη συνέχεια, το διαθέσιμο εισόδημα ανέκαμψε με πολύ ταχύτερο ρυθμό από τον ΕνΔΤΚ το 2021 (7,6% έναντι 0,6%), που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις επιδράσεις της βάσης καθώς η οικονομική δραστηριότητα ομαλοποιήθηκε σταδιακά.
Σύγκριση Ιανουαρίου 2024 με Δεκεμβρίου 2023
Η μείωση του συνολικού δείκτη ΔΤΚ κατά 0,8% τον Ιανουάριο 2024 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη τον Δεκέμβριο του 2023 προήλθε κυρίως από αλλαγές στις ακόλουθες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών:
1. Από τις αυξήσεις των δεικτών κατά:
- 0,5% στην ομάδα Τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών στα: αλλαντικά, φρέσκα ψάρια, γιαούρτια, ελαιόλαδο, φρέσκα λαχανικά, κονσέρβες ή μεταποιημένα λαχανικά. Μέρος αυτής της αύξησης αντισταθμίστηκε από τη μείωση των τιμών κυρίως σε: ζυμαρικά, πουλερικά, φρέσκο πλήρες γάλα, φρέσκο γάλα με χαμηλά λιπαρά, τυρί και φρέσκα φρούτα.
- 1,7% στην ομάδα των αλκοολούχων ποτών και καπνού, κυρίως ως {αποτέλεσμα} της αύξησης των τιμών των αλκοολούχων ποτών (μη σερβίρισμα).
- στον όμιλο Υγεία κατά 0,3%, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών στα φαρμακευτικά προϊόντα.
- στον όμιλο Μεταφορών, κυρίως ως {αποτέλεσμα} της αύξησης των τιμών των επιβατικών αεροπορικών εισιτηρίων. Μέρος αυτής της αύξησης αντισταθμίστηκε από την πτώση των τιμών, κυρίως των καυσίμων για αυτοκίνητα (βενζίνη).
- 0,8% στον όμιλο Επικοινωνιών, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών στις υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας.
- 1,1% στον όμιλο Ξενοδοχεία-Καφέ-Εστιατόρια, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών σε εστιατόρια-ζαχαροπλαστεία-
καφετέριες-καντίνες. Μέρος αυτής της αύξησης αντισταθμίστηκε από μειώσεις τιμών, κυρίως σε ξενοδοχεία-μοτέλ-πανδοχεία. - στην ομάδα Λοιπά αγαθά και υπηρεσίες, κυρίως ως {αποτέλεσμα} της αύξησης των τιμών των ασφαλίστρων υγείας.
2. Από μειώσεις των δεικτών κατά:
- 22,3% στον όμιλο Ένδυση και υπόδηση, σε σχέσης με τις γενικές χειμερινές εκπτώσεις.
- 0,3% στον όμιλο Διαμερισμάτων, κυρίως λόγω της πτώσης των τιμών: δημοτικά τέλη, φυσικό αέριο, πετρέλαιο θέρμανσης. Μέρος αυτής της πτώσης αντισταθμίστηκε από τις αυξήσεις στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.
- 0,5% στην ομάδα των διαρκών αγαθών – Οικιακά είδη και υπηρεσίες, κυρίως λόγω της πτώσης των τιμών στα υφάσματα οικιακής χρήσης.

