Σχέδιο πράξης του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο της Ευρωπαϊκής Οδηγίας, που προβλέπει τη θέσπιση ελάχιστου φορολογικού συντελεστή για τις διεθνείς εταιρείες και τους μεγάλους εθνικούς ομίλους, ο οποίος μπορεί να συνεπάγεται πρόσθετη φορολογία έως και 15% του κέρδη.

Συγκεκριμένα, αφορά την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2022/2523/ΕΕ (Πυλώνας ΙΙ), χάρη στην οποία η χώρα μας εναρμονίζεται με τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. και της σχετικής πρωτοβουλίας του ΟΟΣΑ. Αυτή η πρωτοβουλία κάνει ένα σημαντικό επιπλέον βήμα για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Απειλείται επίσης από αθέμιτο φορολογικό ανταγωνισμό που προκύπτει από την υποτίμηση των κερδών μεγάλων εταιρειών που δραστηριοποιούνται τόσο στη χώρα μας όσο και σε άλλα κράτη μέλη.

Πιο συγκεκριμένα, το νέο αυτό καθεστώς εφαρμόζει ένα παγκόσμιο ελάχιστο {επίπεδο} φορολογίας, δηλαδή έναν ελάχιστο πραγματικό φορολογικό συντελεστή 15% για τις πολυεθνικές εταιρείες και τους μεγάλους ομίλους. Η {εφαρμογή} αυτού του συντελεστή μπορεί να έχει ως {αποτέλεσμα} την επιβολή πρόσθετου φόρου επί των κερδών έως και 15% εάν οι εταιρείες αυτές έχουν πληρώσει χαμηλότερο φόρο. Μέχρι στιγμής έχει υιοθετηθεί από 132 χώρες και από την 1η Ιανουαρίου 2024 είναι υποχρεωτική στα κράτη μέλη της ΕΕ, επομένως τόσο οι πολυεθνικοί επιχειρηματικοί όμιλοι όσο και οι εγχώριοι όμιλοι μεγάλης κλίμακας με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 750 εκατ. ευρώ πρέπει να υπόκεινται σε φόρο ελάχιστος πραγματικός φορολογικός συντελεστής, ο οποίος δεν μπορεί να είναι χαμηλότερος από 15%.

Ως εκ τούτου, χάρη σε αυτούς τους κανονισμούς, τα λεγόμενα «ανταγωνισμός στον πάτο», δηλαδή η χρήση, ειδικά από διεθνείς ομίλους, διαφορετικής φορολογικής μεταχείρισης σε επιμέρους κράτη προκειμένου να πληρώσουν χαμηλότερους φόρους.

Είναι πανευρωπαϊκό, αλλά και παγκόσμιο φαινόμενο, οι μεγάλες διεθνείς εταιρείες και οι θυγατρικές τους χρησιμοποιούν μια σειρά από εργαλεία, όπως φορολογικούς ή επενδυτικούς κανονισμούς, με {αποτέλεσμα} συχνά να καταφέρνουν να πληρώνουν χαμηλότερους φόρους, ακόμη και κάτω από αυτούς που θα είχαν αποκτήσει εάν ήταν κέρδη, εφαρμόστηκε ο ελάχιστος πραγματικός φορολογικός συντελεστής 15%.

Εικόνα στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία του 2022, υπάρχουν 19 ελληνικοί επιχειρηματικοί όμιλοι και 900-950 θυγατρικές ξένων ομίλων που υπερβαίνουν ενοποιημένο κύκλο εργασιών 750 εκατ. ευρώ για τουλάχιστον 2 από τα τελευταία 4 χρόνια πριν το 2024. Σημειώνεται ότι μετά την Πρώτη , ο συντελεστής εταιρικού φόρου παραμένει στο 22%. Θα συνεχίσει να επηρεάζεται από μια σειρά άλλες παραμέτρους (φορολογικά κίνητρα, μεταφορές ζημιών κ.λπ.) που οδηγούν στις διακυμάνσεις της. Δεύτερον, δεν υπάρχει κίνδυνος να φύγουν επιχειρηματικοί όμιλοι από τη χώρα μας επειδή άλλες χώρες έχουν επιβάλει ή θα επιβάλλουν πρόσθετο φόρο εάν χρειαστεί. Με βάση τα στοιχεία για το 2022, εκτιμάται ότι τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα που θα εισπραχθούν θα ανέλθουν σε 80 εκατ. ευρώ και θα προέλθουν από τις εταιρείες που τελικά θα φορολογηθούν με πραγματικό φορολογικό συντελεστή κάτω του 15% λόγω αθέμιτου φορολογικός ανταγωνισμός.

Το νέο σύστημα εξαιρεί:

διεθνείς οργανισμούς,

μη κερδοσκοπικοι ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ,

συνταξιοδοτικά ταμεία

Η εναρμόνιση με τη νομοθεσία της ΕΕ αποτελεί διεθνή ευθύνη της χώρας. Ωστόσο, μέρος της συνολικής στρατηγικής της κυβέρνησης είναι η καταπολέμηση τόσο της φοροδιαφυγής όσο και της φοροαποφυγής. Θα προστεθεί στις 11 δράσεις που ψηφίστηκαν στη Βουλή στα τέλη του 2023 και σε μια σειρά από άλλες παρεμβάσεις που έχουν ήδη υλοποιηθεί και αποφέρουν σημαντικά πρόσθετα φορολογικά έσοδα (όπως το φορολογικό πλαίσιο για τις πλατφόρμες φιλοξενίας που λειτουργούν στην Ελλάδα κ.λπ.) . .).

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε: «Η Ελλάδα ενσωματώνει στο εθνικό της δίκαιο μια ευρωπαϊκή οδηγία που εισάγει πρόσθετο φόρο έως και 15% σε όσες πολυεθνικές εταιρείες και μεγάλους ομίλους πληρώνουν χαμηλότερους φόρους λόγω αθέμιτης μεταχείρισης στον φορολογικό ανταγωνισμό. Το κάνουμε αυτό όχι μόνο για λόγους θεσμικής δέσμευσης, αλλά και για λόγους φορολογικής δικαιοσύνης, καθώς αντιμετωπίζει σημαντικά τις αθέμιτες πρακτικές που μπορεί να εμφανιστούν τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό {επίπεδο}. Έχουμε αποδείξει ότι η προσέλκυση επενδύσεων και η στήριξης της επιχειρηματικότητας γενικότερα είναι μια σταθερή κυβερνητική πολιτική. Και θα συνεχίσουμε να κινούμαστε προς αυτή την κατεύθυνση, υποστηρίζοντας τις αρχές του θεμιτού ανταγωνισμού, αλλά και περιορίζοντας κάθε απόπειρα φοροδιαφυγής».

Ο Χάρης Θεοχάρης, υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αρμόδιος για τη φορολογική πολιτική, δήλωσε: «Χάρη σε αυτή την πράξη, η χώρα μας υλοποιεί τη διεθνή της υποχρέωση ενεργοποιώντας έναν ελάχιστο φόρο 15% για διεθνείς ομίλους. Μέσω της ενεργού συμμετοχής μας στον ΟΟΣΑ και την ΕΕ, η χώρα μας συνέβαλε στη διαμόρφωση του ελάχιστου φορολογικού πλαισίου, περιορίζοντας τις ευκαιρίες φοροδιαφυγής που μπορούσαν να εκμεταλλευτούν μεγάλοι όμιλοι. Χάρη σε αυτό το νομοσχέδιο, θα γίνει ένα ακόμη βήμα προς τη φορολογική δικαιοσύνη, αλλά και τη στήριξη της κοινωνίας».

Τέλος, το σχέδιο νόμου περιέχει πρόσθετες διατάξεις που στοχεύουν στη βελτιστοποίηση των τελωνειακών και φορολογικών ελέγχων, όπως η ικανότητα χρήσης ψηφιακής χειρόγραφης υπογραφής κατά τους ελέγχους, η {διαχείριση} (αποθήκευση, πώληση, μεταποίηση ή διάθεση) κατασχεμένων προϊόντων από τις τελωνειακές αρχές, καθώς και την ανάπτυξη ιδεών διαλειτουργικότητας στον τομέα της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής έκδοσης και αποστολής διοικητικών εγγράφων της ΑΑΔΕ.