Η συνεχιζόμενη ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας εξαρτάται από την ισχυρή ονομαστική οικονομική ανάπτυξη ιδεών, τη βαθύτερη δημοσιονομική εξυγίανση, την ευρύτερη μεταρρύθμιση του τραπεζικού συστήματος της χώρας και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την αντιστάθμιση ετών υποεπενδύσεων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.

Αυτό εξηγεί ο οίκος αξιολόγησης Scope Ratings, τονίζοντας ότι η στήριξη της Ελλάδας από ευρωπαϊκούς θεσμούς, οι βελτιωμένες οικονομικές παράμετροι και η ενίσχυση του τραπεζικού συστήματος την οδήγησαν να αποφασίσει τον Αύγουστο του περασμένου έτους να αυξήσει την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας σε BBB. το κράτος ανακτά την επενδυτική του θέση μετά από περισσότερο από μια δεκαετία.

5 σημεία όπου η ελληνική οικονομία «παραλύει» – τι είπε ο Χατζηδάκης

Ωστόσο, για να βελτιωθεί περαιτέρω η πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας, απαιτείται σταθερή ονομαστική οικονομική ανάπτυξη ιδεών και περαιτέρω δημοσιονομική εξυγίανση για να διασφαλιστεί μια πτωτική τροχιά του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ, παρόλο που έχει ήδη πέσει στα προ της Covid επίπεδα – στο 160,3% του ΑΕΠ στο τέλος του 2023. – και φαίνεται να συμπίπτει με το ιταλικό έτος. Ωστόσο, ο δείκτης χρέους παραμένει ο υψηλότερος στη ζώνη του ευρώ. Το Επιμελητήριο λέει ότι η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις και να διατηρήσει τη συνετή {διαχείριση} των δημόσιων οικονομικών για να διασφαλίσει περαιτέρω βιώσιμη μείωση του χρέους. (*2*)

Ο ρόλος του τραπεζικού συστήματος

Σύμφωνα με την Scope Ratings, απαιτείται περαιτέρω εξέλιξη στην ενίσχυση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

Τα οικονομικά στοιχεία των ελληνικών τραπεζών έχουν βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η κερδοφορία έχει αυξηθεί πρόσφατα. Οι ελληνικές τράπεζες κατέγραψαν απόδοση ιδίων κεφαλαίων 12,9% τους πρώτους εννέα μήνες του 2023 και η Scope Ratings βλέπει αυτή την τροχιά να συνεχίζεται, υποστηριζόμενη από υψηλότερα επιτοκιακά περιθώρια και μειωμένες προβλέψεις για ζημίες δανείων.

Οι τράπεζες έχουν επίσης αρχίσει να καθαρίζουν τους ισολογισμούς τους, αν και παραμένουν σημαντικά πίσω από τους μέσους όρους της ΕΕ όσον αφορά τους δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ). Οι συστηματικές μη μεταδοτικές ασθένειες μειώθηκαν στο 7,9% τον Σεπτέμβριο του 2023 από πάνω από 49% στα μέσα του 2017.

Η κυβέρνηση υποστήριξε την τιτλοποίηση περιουσιακών στοιχείων με την υιοθέτηση ενός συστήματος που παρείχε δημόσιες εγγυήσεις για τα ανώτερα ομόλογα. Πρόσφατα, η κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδια για παράταση του προγράμματος Hercule τουλάχιστον έως το τέλος του 2024.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Scope Ratings αναμένει από τις τράπεζες να συνεχίσουν να διαχειρίζονται ενεργά την ποιότητα του ενεργητικού τους για να μειώσουν περαιτέρω το χάσμα με την υπόλοιπη ΕΕ. Ταυτόχρονα, ο αριθμός των μη εξυπηρετούμενων δανείων ενδέχεται να αυξηθεί ξανά στο μέλλον λόγω των επιπτώσεων υψηλότερα επιτόκια για την υπηρεσία της ικανότητας χρέους των δανειοληπτών.

Το αυξημένο μερίδιο της αναβαλλόμενης φορολογικής ελάφρυνσης στο συνολικό μέρος του τραπεζικού συστήματος παραμένει προβληματισμός. Τα αναβαλλόμενα φορολογικά οφέλη μειώθηκαν ελαφρά στο 51% του συνόλου των ιδίων κεφαλαίων των τραπεζών τον Ιούνιο του 2023 από 52% στο τέλος του 2022. Ωστόσο, η Scope Ratings βλέπει αυξανόμενα λειτουργικά κέρδη που θα βοηθήσουν τις τράπεζες να δημιουργήσουν αποθεματικά και να βελτιώσουν την ποιότητα των περιουσιακών τους στοιχείων.

Οικονομικές προοπτικές

Τέλος, η κυβέρνηση θα πρέπει να προωθήσει περαιτέρω διαρθρωτικές βελτιώσεις στην οικονομία, όπως η μείωση των κινδύνων του εξωτερικού τομέα, η διασφάλιση υψηλότερων ρυθμών μεσοπρόθεσμης οικονομικής ανάπτυξης ή/και η ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας. Η Ελλάδα έχει μεγάλο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο είναι προβληματισμός.

Το μεσοπρόθεσμο αναπτυξιακό {δυναμικό} της οικονομίας παραμένει χαμηλό περίπου στο 1% παρά τη συνεχιζόμενη πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο των σχεδίων Greece 2.0 και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Οι περιορισμοί περιλαμβάνουν τα δυσμενή δημογραφικά στοιχεία, καθώς και την αδύναμη και άνιση αύξηση της παραγωγικότητας σε όλες τις περιφέρειες λόγω των ετών υποεπενδύσεων στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα και την έλλειψη δυναμισμού στον εταιρικό τομέα.

Πολιτική σταθερότητα

Οι πρόσφατες βελτιωμένες επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας ενισχύουν την πεποίθηση ότι η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη ιδεών δεν είναι προσωρινή, τονίζει το Επιμελητήριο, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν αρκετές προκλήσεις σχετικά με τις προοπτικές.

Η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα σχετικά με τις προοπτικές για τον πληθωρισμό εγείρει ερωτήματα σχετικά με το εάν το επιτόκιο θα συνεχίσει να μειώνεται προς τον στόχο του 2% της ΕΚΤ. Ο δομικός πληθωρισμός είναι πολύ πάνω από το 2% παρά τον πρόσφατο σημαντικό αποπληθωρισμό και αναμένεται να παραμείνει πάνω από τον στόχο της ΕΚΤ για το μεγαλύτερο μέρος του τρέχοντος έτους, σύμφωνα με τον οίκο.

Επιπλέον, δεν μπορούν να αποκλειστούν περαιτέρω κραδασμοί από την πλευρά της προσφοράς ενόψει του ταραχώδους διεθνούς πολιτικού και οικονομικού περιβάλλοντος, το οποίο μπορεί στη συνέχεια να προκαλέσει περαιτέρω αύξηση του πληθωρισμού και να καθυστερήσει περαιτέρω την πληρέστερη εξομάλυνση της νομισματικής πολιτικής.

Οι περιβαλλοντικές προκλήσεις είναι επίσης σημαντικές. Εντός της ΕΕ, η Ελλάδα είναι πιο ευάλωτη σε αυξανόμενες θερμοκρασίες και συχνότερους καύσωνες και πυρκαγιές, που θα μπορούσαν να βλάψουν κρίσιμους τομείς του τουρισμού και της γεωργίας.

Τέλος, ενδέχεται να προκύψουν νέες προκλήσεις πολιτικής εάν η κυβέρνηση απομακρυνθεί από τις τρέχουσες φιλικές προς τις επιχειρήσεις πολιτικές μετά τις γενικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για το 2027. Η {διατήρηση} ενός εποικοδομητικού διαλόγου με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τις κεφαλαιαγορές είναι σημαντική για να αποφευχθεί ο πειρασμός για περαιτέρω ανάκληση των δύσκολων μεταρρυθμίσεων που εισήχθησαν κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους.

Οι βελτιώσεις στην επενδυτική βαθμίδα συνέβαλαν στη μείωση των περιθωρίων απόδοσης των 10ετών ομολόγων του ελληνικού δημοσίου – πιο πρόσφατα κάτω από τις 100 μονάδες βάσης έναντι της Γερμανίας – αντανακλώντας πολύ μεγαλύτερη εμπιστοσύνη των επενδυτών.

Η περαιτέρω εξέλιξη στις μεταρρυθμίσεις με στόχο την ενίσχυση της δομής της οικονομίας και την ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας θα συμβάλει στη βελτίωση της ελκυστικότητας της Ελλάδας για ξένους και εγχώριους επενδυτές, καταλήγει η Scope Ratings.