Το ερώτημα αν η κυβέρνηση μπορεί να αντικαταστήσει τον περιορισμό του περιθωρίου μικτού κέρδους με συμφωνία μείωσης των τιμών χωρίς να ανοίξει ο δρόμος για νέες αυξήσεις θα αποφασιστεί σήμερα στο Μέγαρο Μαξίμου. Επί κυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη πραγματοποιείται ευρεία σύσκεψη με τη {συμμετοχή} της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Ανάπτυξης, της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς και κορυφαίων θεσμικών εκπροσώπων του κλάδου και του οργανωμένου λιανεμπορίου, με στόχο να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για μια συμφωνία που θα επιτρέψει τη μετάβαση από το ανώτατο όριο σε στοχευμένες μειώσεις τιμών.

Στο τραπέζι θα παρευρεθούν ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, η επικεφαλής της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή Δέσποινα Τσαγγάρη, ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Βιομηχανίας Τροφίμων Γιάννης Γιώτης και ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Υπεραγορών Γιάννης Μασούτης.

Μετά από περίπου δύο εβδομάδες συνεχιζόμενων διαβουλεύσεων, η κυβέρνηση σκοπεύει να περάσει από το ανώτατο όριο του μεικτού περιθωρίου κέρδους σε μια «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία» με τη βιομηχανία και το οργανωμένο λιανικό εμπόριο για σημαντικές μειώσεις τιμών στα βασικά αγαθά. Το έκτακτο μέτρο λήγει αύριο, 30 Ιουνίου, και η απόφασης που θα ληφθεί θα αποφασίσει εάν θα ξεκινήσει ένα νέο μοντέλο παρέμβασης ή αν θα αυξηθεί το ανώτατο όριο.

Για τα καύσιμα, ο υπουργός Ανάπτυξης έχει ήδη ανακοινώσει ότι μετά τη λήξη του το πλαφόν δεν θα παραταθεί λόγω της εξομάλυνσης των συνθηκών της αγοράς. Αντίθετα, στην {περίπτωση} των τροφίμων, η κυβέρνηση θεωρεί ότι η προστασία των καταναλωτών εξακολουθεί να απαιτείται και συνδέει τη μη επέκταση του μέτρου με συγκεκριμένες δεσμεύσεις της αγοράς για σημαντικές μειώσεις τιμών.

Κυβερνητική πρόταση

Η κυβέρνηση δεν θα έρθει στη σημερινή συνεδρίαση για να ξεκινήσει νέες διαπραγματεύσεις, αλλά για να δηλώσει ότι είναι ώριμες οι συνθήκες για την υλοποίηση του σχεδίου που έχει ήδη εκπονήσει το υπουργείο Ανάπτυξης.

Η πρόταση ζητά να λήξει ο περιορισμός από την 1η Ιουλίου και να αντικατασταθεί από συμφωνία με βιομηχανίες και αλυσίδες σούπερ μάρκετ για μείωση των τιμών σε βασικά προϊόντα από την 1η Σεπτεμβρίου έως το τέλος του έτους.

Όπως ξεκαθάρισε τις τελευταίες ημέρες ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, η κυβέρνηση απαιτεί μειώσεις που θα είναι πραγματικές και αισθητές από τους καταναλωτές. Σε αντίθετη {περίπτωση}, ο περιορισμός θα συνεχιστεί.

Ουσιαστικά η κυβέρνηση προσπαθεί να αντικαταστήσει το οριζόντιο διοικητικό μέτρο με ένα άλλο μοντέλο παρέμβασης στην αγοράστρια. Αντί για μόνιμη επέκταση του ορίου, ζητά μια «εθνική κοινωνική συμφωνία» στην οποία η βιομηχανία και τα σούπερ μάρκετ θα αναλαμβάνουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για περικοπές τιμών υπό τη συνεχή εποπτεία της Αρχής Ανεξάρτητης Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή.

Δύο σενάρια

Με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, εξετάζονται δύο επιλογές.

Η πρώτη, που θεωρείται η πιο διαδεδομένη, ορίζει ότι αν η κυβέρνηση κρίνει επαρκείς τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων, το πλαφόν συνήθως λήγει αύριο και θα γίνει η τεχνική προετοιμασία της σύμβασης και οι μειώσεις θα εφαρμοστούν από τον Σεπτέμβριο.

Το δεύτερο είναι η παράταση του μέτρου για περιορισμένο χρονικό διάστημα, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις και να οριστικοποιηθεί τόσο ο κατάλογος των προϊόντων όσο και το εύρος των μειώσεων. Αυτή η επιλογής παραμένει ανοιχτή όσο η κυβέρνηση κρίνει ότι οι προτάσεις της αγοράς δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες της.

Τι έδειχνε το ταβάνι;

Η μείωση των μικτών κερδών επιβλήθηκε τον Μάρτιο, όταν η ανάκαμψη των διεθνών τιμών ενίσχυσε τους φόβους για ένα νέο κύμα αυξήσεων των τιμών. Σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης, αυτό συνέβαλε στην αποτροπή νέων αυξήσεων και συνοδεύτηκε από μειώσεις τιμών για περίπου 2.000 κωδικούς προϊόντων, ενώ οι έλεγχοι της Ανεξάρτητης Αρχής έδειξαν ότι λειτούργησε αποτρεπτικά σε νέες αυξήσεις τιμών.

Ωστόσο, η εικόνα του νοικοκυριού ήταν πιο σύνθετη. Ενώ ο περιορισμός φαίνεται ότι βοήθησε να συγκρατηθούν οι αυξήσεις των τιμών των σούπερ μάρκετ, η συνολική ακρίβεια παρέμεινε υψηλή καθώς οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας, στέγασης, μεταφοράς και υπηρεσιών συνέχισαν να επηρεάζουν αρνητικά το κοστούς ζωής. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, ο πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ παρέμεινε σημαντικά χαμηλότερος από τον γενικό πληθωρισμό, τον οποίο η κυβέρνηση αποδίδει και σε παρεμβάσεις στην αγοράστρια τροφίμων.

«Εθνική Κοινωνική Συμφωνία»

Η σημερινή συνάντηση αποτελεί το αποκορύφωμα μιας ευρύτερης στρατηγικής για την αντιμετώπιση του ζητήματος της ακρίβειας. Είχε προηγηθεί η κυκλοφορία της πλατφόρμας «Poso Kanei», την οποία, σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης, χρησιμοποιούν ήδη πάνω από 300.000 άτομα. πολίτες, και στη συνέχεια ξεκίνησε το Ανεξάρτητο Γραφείο Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή, με αυξημένες αρμοδιότητες στον τομέα του ελέγχου και εποπτείας της αγοράς.

Το {αποτέλεσμα} θα δείξει εάν το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για τη {διατήρηση} των τιμών μπορεί να επιβαρυνθεί στην αγοράστρια ή αν η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να αυξήσει το ανώτατο όριο των περιθωρίων μικτού κέρδους, διατηρώντας ένα από τα πιο επεμβατικά μέτρα της αγοράς τροφίμων τα τελευταία χρόνια.