Διέξοδο έχουν πλέον χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων που μέχρι τώρα δεν μπορούσαν να πουλήσουν την περιουσία τους λόγω οφειλών στην Εφορία ή άλλων ληξιπρόθεσμων φόρων. Ένα νέο πλαίσιο που προωθεί η κυβέρνηση επιτρέπει την πώληση ακόμη και αποκλεισμένων ακινήτων υπό προϋποθέσεις, αλλάζοντας εντελώς τον τρόπο διενέργειας των μεταβιβάσεων, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την επιτάχυνση των συναλλαγών.

Οι παρεμβάσεις δεν αφορούν μόνο όσους έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το κράτος. Επηρεάζουν ολόκληρη την αγοράστρια ακινήτων απλοποιώντας τις διαδικασίες αγορών και πωλήσεων, γονικών παροχών και κληρονομιάς, μειώνοντας το διοικητικό κοστούς και προσπαθώντας να ξεμπλοκάρουν χιλιάδες υποθέσεις που προηγουμένως είχαν καθυστερήσει επί μήνες ή δεν μπορούσαν να ολοκληρωθούν.

Τις επόμενες ημέρες πρόκειται να εκδοθεί απόφασης του Διοικητή της ΑΑΔΕ, η οποία ουσιαστικά θα δρομολογήσει νέα διαδικασία άρσης κατασχέσεων. Όπως ανακοίνωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης μιλώντας στο συνέδριο newmoney.gr με τίτλο «Ο δημόσιος τομέας αλλάζει – νέες πολιτικές. Μετρήσιμα αποτελέσματα», στην απόφασης θα καθοριστούν τα κριτήρια εκπλήρωσης των φορολογικών υποχρεώσεων του οφειλέτη και η είσπραξη του υπολοίπου της οφειλής, βάσει των οποίων θα καθοριστεί το ποσοστό που θα αφαιρεθεί από την τιμή πώλησης. Το ποσοστό αυτό δεν μπορεί σε καμία {περίπτωση} να είναι μικρότερο από το 25% της οφειλής. Όπως σημείωσε, στόχος είναι να διευκολυνθούν οι πολίτες που θέλουν να μεταβιβάσουν την περιουσία τους, χωρίς να διακυβεύονται τα συμφέροντα του κράτους.

Ο συμβολαιογράφος αναλαμβάνει σχεδόν όλη τη διαδικασία

Τον κεντρικό ρόλο στο νέο σύστημα αναλαμβάνει ο συμβολαιογράφος, ο οποίος ουσιαστικά γίνεται «μονοθυρίδα» για κάθε μεταβίβαση ιδιοκτησίας ακινήτων. Θα μπορεί να λαμβάνει ηλεκτρονικά τις απαραίτητες βεβαιώσεις από τις δημόσιες υπηρεσίες, να υπολογίζει και να πληρώνει φόρους, να αφαιρεί τις οφειλές προς την ΑΑΔΕ από το τίμημα της συναλλαγής, να διαχειρίζεται τις πληρωμές και να συμπληρώνει την εγγραφή της πράξης στο κτηματολόγιο και υποθηκοφυλακείο. Στην πράξη, μεγάλο μέρος των διαδικασιών συγκεντρώνεται σε ένα γραφείο, γεγονός που μειώνει σημαντικά τον χρόνο αναμονής και την κίνηση των πολιτών μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιών.

Αυτή η αλλαγή αναμένεται να κάνει τα πράγματα ευκολότερα τόσο για τους ιδιοκτήτες όσο και για τους αγοραστές, καθώς η διαδικασία θα γίνει πιο ψηφιακή και λιγότερο χρονοβόρα, ενώ αρκετά βήματα που απαιτούσαν προηγουμένως ξεχωριστές ενέργειες θα ολοκληρωθούν τώρα μέσω συμβολαιογράφου.

Πώληση ακόμη και με εξαγορά

Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά ακίνητα που κατασχέθηκαν για ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την Εφορία. Μέχρι τώρα, οι κατασχέσεις κατέληγαν συχνά σε πλήρες αδιέξοδο, καθώς οι ιδιοκτήτες δεν μπορούσαν να κατασχέσουν ή να πουλήσουν την περιουσία τους ακόμη και όταν προσπαθούσαν να εξοφλήσουν τα χρέη τους.

Στο νέο σύστημα δημιουργείται για πρώτη φορά μηχανισμός που επιτρέπει την οριστικοποίηση της πώλησης υπό προϋποθέσεις. Μέρος του τιμήματος θα παρακρατηθεί αυτόματα και θα καταβληθεί απευθείας στην ΑΑΔΕ, επιτρέποντας την άρση της κατάσχεσης και την ολοκλήρωση της συναλλαγής. Αυτό διευκολύνει τόσο τη χρήση της ακίνητης περιουσίας όσο και την είσπραξη των ληξιπρόθεσμων οφειλών από το κράτος.

Προϋποθέσεις για την άρση της κρίσης

Η επιλογής πώλησης του κατασχεθέντος ακινήτου δεν θα παρέχεται χωρίς όρους. Βασική προϋπόθεση είναι ο ιδιοκτήτης να πληροί τις προϋποθέσεις έκδοσης εγγράφου που βεβαιώνει γνώση ή βεβαίωσης οφειλής και το τίμημα μεταβίβασης δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από την εμπορική αξίας του ακινήτου. Εάν η αντικειμενική αξίας είναι μεγαλύτερη, αυτό θα ληφθεί υπόψη, αλλά για ανακτήσεις που επιβλήθηκαν πριν από περισσότερα από πέντε χρόνια, θα απαιτείται νέα έκθεση πραγματογνωμοσύνης για τον προσδιορισμό της εμπορικής αξίας.

Σημαντικό στοιχείο της διαδικασίας είναι η {διατήρηση} μέρους της τιμής πώλησης, η οποία θα αποδοθεί απευθείας στην ΑΑΔΕ από τον συμβολαιογράφο. Το ποσοστό θα καθοριστεί με βάση τις φορολογικές συνέπειες του οφειλέτη και τη ικανότητα ανάκτησης του υπόλοιπου μέρους της οφειλής, αλλά δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από το 25% του τρέχοντος υπολοίπου του χρέους. Εάν από την {εφαρμογή} των κριτηρίων προκύψει ότι απαιτείται μεγαλύτερο ποσό, θα παρακρατηθεί, αλλά εάν η οφειλή υπερβαίνει την τιμή συναλλαγής, θα καταβληθεί ολόκληρο το ποσό της πώλησης για να ολοκληρωθεί η μεταβίβαση του ακινήτου.

Παράλληλα, κατά τη μεταβίβαση δεν θα πρέπει να υπάρχουν άλλες δεσμεύσεις υπέρ εξωτερικών δανειστών, ενώ προβλέπονται λεπτομερέστεροι κανόνες για την {εφαρμογή} της διαδικασίας σε περιπτώσεις που οι ληξιπρόθεσμες οφειλές καλύπτονται ήδη από εγγυήσεις ή εξασφαλίσεις. Οι διατάξεις αυτές επιχείρησαν να εξασφαλίσουν τόσο την ολοκλήρωση της συναλλαγής όσο και την προστασία των απαιτήσεων του Δημοσίου.

Τι αλλάζει στον τομέα της κληρονομιάς και των γονικών παροχών

Σημαντικές διευκολύνσεις παρέχονται και για μεταβιβάσεις που σχετίζονται με κληρονομιά. Ο φόρος κληρονομιάς θα καταβάλλεται πλέον στην τιμή πώλησης του ακινήτου, δίνοντας μια επίλυση όταν οι κληρονόμοι δεν ήταν σε θέση να πληρώσουν το απαιτούμενο ποσό πριν από τη μεταβίβαση. Παράλληλα, σε περιοχές που λειτουργεί το κτηματολόγιο και υπάρχει εγκεκριμένη πράξη αίτησης, δεν θα χρειάζεται να εκπονηθεί νέο τοπογραφικό, που θα μειώσει σημαντικά το κοστούς και τον χρόνο της διαδικασίας. Οι παρεμβάσεις αυτές εκτιμάται ότι θα διευκολύνουν όχι μόνο τις αγοραπωλησίες, αλλά και τις γονικές παροχές, καθώς πολλές από τις απαιτούμενες διαδικασίες θα γίνονται πλέον ταχύτερα και με λιγότερα δικαιολογητικά.