Σε μια από τις πιο στοχευμένες παρεμβάσεις κατά της φοροδιαφυγής στην ψηφιακή οικονομία, η Ανεξάρτητη Εφορία σφίγγει τον έλεγχο της επιρροής αναλύοντας συστηματικά τη δραστηριότητά τους σε πλατφόρμες όπως το Instagram, το Facebook και το TikTok. Ο στόχος είναι να εντοπιστούν τα αδήλωτα εισοδήματα, οι διαφημιστικές συνεργασίες για τις οποίες δεν χρεώθηκαν τέλη και τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες που αγοράστηκαν ως αντάλλαγμα για έκθεση χωρίς δήλωση φόρου.

Η φορολογική διοίκηση πιστεύει ότι η ατέλειωτος ανάπτυξη ιδεών του influencer marketing δημιουργεί μια νέα αγοράστρια με σημαντικό τζίρο, που σε αρκετές περιπτώσεις δεν εμφανίζεται στα φορολογικά στοιχεία. Για το λόγο αυτό, έχει δημιουργήσει ειδικές ομάδες ελέγχου που παρακολουθούν δημόσιες αναρτήσεις, hashtags, εταιρικές ετικέτες, ακόμη και σχόλια ή αλληλεπιδράσεις κάτω από αναρτήσεις, προκειμένου να εντοπίζουν τυχόν αδήλωτες εμπορικές συνεργασίες.

Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται σήμερα συγκεκριμένες υποθέσεις αποτυπώνεται στην πρόσφατη απόφασης 1966/2026 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, η οποία ουσιαστικά θέτει τη γραμμή του φορολογικού ελέγχου.

Η υπόθεση αφορούσε έναν influencer του οποίου ο επαγγελματικός λογαριασμός στο Instagram ελέγχθηκε εξονυχιστικά. Οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι το 2019 δημοσιεύθηκαν συνολικά 322 θέσεις, οι περισσότερες από τις οποίες συνοδεύονταν από κατάλληλα έγγραφα. Ωστόσο, στην {περίπτωση} 54 δημοσιεύσεων που προωθούν προϊόντα και υπηρεσίες επιχειρήσεων, δεν δημοσιεύθηκαν φορολογικά στοιχεία.

Οι επιμέρους θέσεις αφορούσαν συνεργασίας ανταλλαγής, δώρα, αλλά και έκθεση ένδυσης, υπόδησης, καλλυντικών, κοσμημάτων, τεχνολογικών προϊόντων, τροφίμων, καθώς και υπηρεσίες ξενοδοχείων, εστιατορίων, γυμναστηρίων, κομμωτηρίων και ινστιτούτων αισθητικής.

Ο ελεγχόμενος υποστήριξε ότι αρκετές από τις δημοσιεύσεις ήταν προσωπικής φύσης και δεν συνιστούσαν διαφημιστική συνεργασίας. Ωστόσο, η ΔΕΔ έκρινε ότι το περιγραφή των αναρτήσεων αποδεικνύει οργανωμένη εμπορική δραστηριότητα με στόχο την επίτευξη οικονομικών οφελών.

Το ύψος των προστίμων ξεπέρασε τις 70.000 ευρώ

Η έφεση απορρίφθηκε και οι φορολογικοί προσδιορισμοί επικυρώθηκαν στο σύνολό τους. Ειδικότερα, επιβλήθηκε πρόστιμο 9.780 ευρώ για παράλειψη έκδοσης 54 φορολογικών εγγράφων, φόρος εισοδήματος και πρόστιμα συνολικού ύψους 42.125,28 ευρώ και επιβλήθηκε πρόσθετος ΦΠΑ 19.560 ευρώ.

Το πιο σημαντικό στοιχείο της απόφασης είναι η επιβεβαίωση ότι ακόμη και ελλείψει χρηματικής αμοιβής και ανταλλαγής προϊόντων ή υπηρεσιών για διαφημιστική προβολή, προκύπτει φορολογητέα συναλλαγή, η οποία κανονικά θα έπρεπε να τιμολογηθεί.

Οι φορολογικές αρχές χρησιμοποιούν πλέον τις αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως ψηφιακά αποδεικτικά στοιχεία.

Οι φωτογραφίες, τα βίντεο, τα hashtags, οι αναφορές εταιρειών, οι κωδικοί έκπτωσης, οι επαναλαμβανόμενες συνεργασίες, ακόμη και το πόσο συχνά προβάλλετε ορισμένα προϊόντα, μπορεί να είναι σημάδια επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Αυτά τα δεδομένα συνδέονται με τραπεζικούς λογαριασμούς, συμφωνίες συνεργασίας, διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και άλλα διαθέσιμα δεδομένα προκειμένου να διαπιστωθεί εάν οι υπηρεσίες παρέχονται χωρίς την έκδοση των απαιτούμενων φορολογικών παραστατικών.

Τι ευθύνες έχουν οι influencers;

Σύμφωνα με τους ισχύοντες φορολογικούς κανονισμούς, οι influencers θεωρούνται ότι ασκούν επιχειρηματίας και υποχρεούνται να ξεκινήσουν την επιχείρησή τους στη Δ.Ο.Υ. Στις περισσότερες περιπτώσεις λειτουργούν ως ατομική επιχειρηματίας, ενώ όσοι έχουν μεγάλο τζίρο συχνά επιλέγουν ατομική ΙΚΕ.

Ταυτόχρονα, πρέπει να τηρούν λογιστικά βιβλία, να εκδίδουν τιμολόγια ή αποδείξεις για κάθε αμοιβή ή συνεργασίας, να υποβάλλουν στοιχεία στην πλατφόρμα myDATA, να καταβάλλουν τον ανάλογο ΦΠΑ εάν ισχύει και να καταβάλλουν ασφάλιστρα ως ελεύθεροι επαγγελματίες.

Το φορολογητέο εισόδημα περιλαμβάνει τόσο χρηματικές αμοιβές από χορηγούμενες αναρτήσεις, διαφημίσεις, μάρκετινγκ συνεργατών και έσοδα από πλατφόρμες όπως το YouTube και το TikTok, καθώς και αγαθά ή υπηρεσίες που λαμβάνονται ως αντάλλαγμα για έκθεση.

Επομένως, ένα ταξίδι, ένα κινητό τηλέφωνο, ρούχα, καλλυντικά ή οποιοδήποτε άλλο προϊόν που δίνεται δωρεάν έναντι διαφήμισης θεωρείται ότι έχει οικονομική αξίας και πρέπει να τιμολογηθεί και να δηλωθεί για φορολογικούς σκοπούς. Η μη καταχώριση τέτοιων παροχών μπορεί πλέον να επιφέρει όχι μόνο φόρους και προσαυξήσεις, αλλά και ιδιαίτερα υψηλές κυρώσεις, καθώς η ΑΑΔΕ εμφανίζεται αποφασισμένη να περιορίσει τη φοροδιαφυγή στη νέα ψηφιακή οικονομία.