«Είμαστε πολύ περισσότερο ανοιχτή οικονομία από ό,τι ήμασταν πριν από 15 χρόνια. Το μισό του ΑΕΠ μας (περίπου 49%) προέρχεται από εξαγωγές, από 23% που ήταν προηγουμένως. Και αν κοιτάξετε τη οργάνωση των εξαγωγών, μπορείτε να δείτε ότι εξάγουμε περισσότερα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας, παρόλο που παρά την αύξηση των μισθών, αυτό δεν έχει καμία επίπτωση στην ανταγωνιστικότητα».

UBS: Παραμένει αισιόδοξη για την Ελλάδα – Ανάπτυξη ιδεών 2,5% το 2024

Η παρατήρηση αυτή έγινε από στέλεχος του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στο περιθώριο της υποβολής του Προγράμματος Σταθερότητας στην Επιτροπή, προκειμένου να καταδειχθεί ότι οι εξαγωγές σε συνδυασμό με τον τουρισμό, τη ναυτιλία και το Ταμείο Ανασυγκρότησης μπορούν να οδηγήσουν σε ρυθμό ανάπτυξης μεγαλύτερο από διπλάσιο από τον μέσο όρο τη διετία 2024-2025 σε σχέσης με τη διετία 2024-2025 της ευρωζώνης. Ενώ ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος ήταν καλύτερος το 2023, συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων του τρέχοντος έτους.

Ωστόσο, δεν αγνοεί το γεγονός ότι η χώρα δεν βρίσκεται σε «γυαλί» και φυσικά επηρεάζεται από την αβεβαιότητα που επικρατεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την προοδευτικότητα της γεωπολιτικής κατάστασης στο διεθνές περιβάλλον, καθώς και τα υψηλά επιτόκια των την ΕΚΤ, η οποία ενθαρρύνει επίσης τους επενδυτές να τηρούν συγκρατημένη στάση.

Δημοσιονομική πειθαρχία

Στην πραγματικότητα, αυτό σημαίνει ότι η δημοσιονομική πειθαρχία λαμβάνεται απροσδόκητα υπόψη εάν μια χώρα θέλει να αποφύγει δυσάρεστα γεγονότα όπως μια διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Πολύ περισσότερο γιατί το Πρόγραμμα Σταθερότητας θεωρείται «προσωρινό» και στα τέλη Σεπτεμβρίου η χώρα θα κληθεί να υποβάλει στην Επιτροπή, όπως και άλλα κράτη μέλη, ένα απολύτως δεσμευτικό Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα για περίοδο τεσσάρων ετών 2025- 2028. Όπου προτεραιότητα θα είναι ο περιορισμός των δαπανών και η μείωση του χρέους.

Τον Ιούνιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εκδώσει απολύτως δεσμευτικές οδηγίες για τέσσερα χρόνια (ανεξαρτήτως πιθανών κυβερνητικών αλλαγών) σε όλα τα κράτη μέλη σχετικά με τα «καθαρά» όρια δαπανών. Παράλληλα, οι Βρυξέλλες θα ενημερώνουν κάθε χρόνο τα κράτη μέλη ποια θα πρέπει να είναι η αύξηση του «καθαρού» πρωτογενούς κόστους το επόμενο έτος. Η αύξηση θα διαφέρει από χώρα σε χώρα και θα προκύψει από έναν μαθηματικό τύπο που θα βασίζεται στις προβλέψεις της Επιτροπής για το ΑΕΠ, τον πληθωρισμό κ.λπ. Και εάν μια χώρα έχει πλεόνασμα, δεν θα μπορεί να το χρησιμοποιήσει για φορολογικές ελαφρύνσεις ή εισόδημα στήριξης εάν υπερβαίνει το ετήσιο ανώτατο όριο αύξησης των δαπανών .

Στο εξής, με βάση τους νέους κανόνες, όπως λέει στέλεχος του υπουργείου, ο δημοσιονομικός χώρος θα «μετριέται» αποκλειστικά με το κριτήριο των δαπανών και θα δημιουργείται μόνο σε {περίπτωση} περικοπών δαπανών ή εισαγωγής ισοδύναμων φορολογικών αυξήσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα καταγράψει εάν η ετήσια αύξηση των δαπανών είναι χαμηλότερη ή μεγαλύτερη από την αναμενόμενη (με μέγιστη απόκλιση 0,3%). Οι αποκλίσεις θα καταγράφονται στον «Ειδικό Λογαριασμό» (Λογαριασμός Ελέγχου), ο οποίος έχει ήδη ενεργοποιηθεί φέτος. Εάν η χώρα διατηρήσει τις δαπάνες κάτω από τον στόχο, το μαξιλάρι θα είναι σε θέση να καλύψει τις υπερβάσεις δαπανών τα επόμενα χρόνια χωρίς να διαταράξει τους δημοσιονομικούς στόχους και τις προοπτικές μείωσης του χρέους.

Η μόνη κατηγορία δαπανών που έχει ξεχωριστό καθεστώς, όπως τονίζει ο αξιωματούχος του υπουργείου, είναι οι αμυντικές δαπάνες. Εάν μια χώρα αποκλίνει από τους δημοσιονομικούς στόχους, οι αμυντικές δαπάνες θα οριστούν ως ένας παράγοντας που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όταν αποφασίζεται εάν θα υποβληθεί στη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. «Δεν θα υπάρξει εγγύηση, αλλά συμφωνία», εξηγεί ένας αξιωματούχος. Πρόσθεσε ότι «εάν δεν επιτευχθούν οι στόχοι και για αυτό δεν ευθύνονται αποκλειστικά οι αμυντικές δαπάνες, θα χρειαστεί μια {αξιολόγηση} και οι Βρυξέλλες θα αποφασίσουν εάν είναι απαραίτητη μια διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Φυσικά, έχουμε προβλήματα και με φυσικές καταστροφές».

Σημειώνεται ότι φέτος είναι μια ξεχωριστή χρονιά γιατί οι συνταξιοδοτικές δαπάνες αυξημένες κατά 400 εκατ. ευρώ από τις προβλέψεις του προϋπολογισμού (1 δισ. ευρώ έναντι 600 εκατ. ευρώ) θα αντισταθμιστούν από την υπέρβαση εσόδων. Τα στοιχεία από οικονομικούς εμπειρογνώμονες δείχνουν ότι περίπου 30.000 περισσότεροι άνθρωποι θα συνταξιοδοτηθούν φέτος, κάτι που λένε οι οικονομικοί αξιωματούχοι δείχνει επίσης την τεράστια πρόκληση που θα θέσει η βιώσιμη ασφαλιστική {διαχείριση} τα επόμενα χρόνια.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ