Συνέντευξη του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα στον Χρήστο Βεργανελάκη και την εφημερίδα Πελοπόννησος
Τη σταθερότητα της ελληνικής οικονομίας και του τραπεζικού συστήματος τόνισε ο πρόεδρος της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Πελοπόννησος. Τόνισε ότι οι ελληνικές τράπεζες είναι πολύ καλά κεφαλαιοποιημένες και έχουν υψηλό {επίπεδο} ρευστότητας, αναφέροντας ιδιαίτερα στο γεγονός ότι πρόσφατα οι Έλληνες έχουν επαναπατρίσει σε μεγάλο βαθμό τις καταθέσεις που πήραν στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια της μεγάλης κρίσης. Για τον κεντρικό τραπεζίτη της χώρας, η προσοχή πρέπει πλέον να επικεντρωθεί στην αύξηση του πρωτογενούς πλεονάσματος περίπου στο 2,1-2,2% και στη διατήρησή του σε αυτό το {επίπεδο} για τη διασφάλιση της δημοσιονομικής σταθερότητας και των συνθηκών ταχείας μείωσης του δημόσιου χρέους.
Στουρνάρας: Η Ελλάδα είναι η μαία στην ιστορία της πρόληψης κρίσεων στην ευρωζώνη
Ολόκληρη η συνέντευξη του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα στον Χρήστο Βεργανελάκη και την εφημερίδα Πελοπόννησος
-Υπάρχει απλή και άμεση επίλυση για τη δραστική μείωση της φοροδιαφυγής και ποια επίλυση θα ήταν αποδεκτή από τους περισσότερους φορολογούμενους; Θυμίζω ότι πριν λίγο καιρό λέγατε «είμαστε πρωταθλητές Ευρώπης στη φοροδιαφυγή»…
Πιστεύω ότι αυτό που κάνει η κυβέρνηση πηγαίνει προς τη σωστή κατεύθυνση. Όλοι γνωρίζουμε ότι η φοροαποφυγή στην Ελλάδα είναι από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη. Αυτό δείχνουν τα στοιχεία. Η ηλεκτρονοποίηση των συναλλαγών, η σύνδεσης ταμειακών μηχανών με POS και ΑΑΔΕ θα μειώσει τη φοροαποφυγή. Υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες μείωσης της φοροδιαφυγής, δημιουργώντας έτσι δημοσιονομικό χώρο και ικανότητα εφαρμογής κοινωνικών πολιτικών, ιδιαίτερα προς τα πιο ευάλωτα άτομα.
– Κάποιοι υποστηρίζουν ότι ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό μέτρο, έστω και για ένα ή δύο χρόνια, θα ήταν η σχεδόν πλήρης εγκατάλειψη μετρητών και η υποχρεωτική χρήση πλαστικού χρήματος. Το θεωρείτε εντελώς αδύνατο ή δυνατό υπό προϋποθέσεις;
Δεν μπορούμε να εξαλείψουμε εντελώς τα μετρητά γιατί τα μετρητά είναι νόμιμο χρήμα, είναι το ευρώ, επομένως η ΕΚΤ θα σταθεί ενώπιόν μας. Φυσικά, μπορούμε να τα περιορίσουμε στις συναλλαγές. Έχω την εντύπωση ότι το υπουργείο έθεσε αυτή την ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και περιμένει απάντηση ως προς τον βαθμό στον οποίο τα μετρητά μπορούν να περιοριστούν περαιτέρω. Ωστόσο, συμφωνώ με αυτό που λες, αυτός είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να μειώσεις δραστικά τα μετρητά.
-Θα ήταν αποτελεσματικό μέτρο να δοθεί σε κάθε φορολογούμενο ένα ισχυρό διέγερση να ζητήσει ηλεκτρονικές αποδείξεις από ελεύθερους επαγγελματίες, παντού; Στη δουλειά από το σπίτι, στην υγειονομική περίθαλψη, την εστίαση, τους δικηγόρους…
Φυσικά. Αυτό θα ήταν ευσεβής πόθος. Αυτό θα μείωνε σημαντικά τη φοροδιαφυγή.
– Η Τράπεζα της Ελλάδος είναι ο θεματοφύλακας της ελληνικής οικονομίας και της προόδου της. Ως εκ τούτου, με ανακοινώσεις του δίνει στον Έλληνα μια εικόνα για την πορεία της οικονομίας και τις προοπτικές της, θετικές ή αρνητικές. Εάν δεν είναι θετικά και χρειάζεται να ληφθούν μέτρα, ίσως σοβαρά μέτρα, θα το ανακοινώσατε επίσημα και ξεκάθαρα ώστε να το αντιληφθούν, έστω και δυσάρεστο, τόσο οι κυβερνώντες όσο και οι συμπολίτες μας;
Φυσικά και το έκανα, όπως και στο παρελθόν που τα πράγματα δεν πήγαιναν καλά. Είναι καθήκον μου. Ωστόσο, στην έκθεσή μου από το 2015, η Τράπεζα της Ελλάδος έγινε αισθητή όταν η κατάσταση άρχισε να αποκλίνει από την προηγούμενη πορεία.
– Επομένως, κύριε Στουρνάρα, λέτε εμμέσως ότι οι προκάτοχοί σας, ειδικά αυτοί πριν από το 2010, πριν από την κρίση, δεν έκαναν όλες τις απαραίτητες ενέργειες και ενημερώσεις προς τους Έλληνες πολίτες και τους εξουσιαστές για να διορθώσουν τις οικονομικές τους πολιτικές. Γιατί αλλιώς έχουμε τόσο τεράστια ελλείμματα και χρέη; Δεν θυμάμαι τότε καμία ανακοίνωση της Τράπεζας της Ελλάδος που να είχε προειδοποιήσει έγκαιρα για τον επικείμενο κίνδυνο…
Θα απαντήσω γενικά και όχι μόνο για λογαριασμό της Τράπεζας της Ελλάδος. Όσοι έπρεπε να μιλήσουν τότε είτε έλεγαν ελάχιστα είτε καθόλου καθώς η ελληνική οικονομία άρχισε να καταρρέει. Επομένως, από τότε που ανέλαβα τη θέση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, αντλώντας από τα διδάγματα των προκατόχων μου, αλλά και άλλων θεσμών, λέω ό,τι έχω να πω εύγλωττα, ξεκάθαρα και έγκαιρα. Αυτό είναι ένα από τα βασικά καθήκοντα του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.
-Πολλές χώρες δείχνουν σημάδια της «ελληνικής κρίσης» του 2009. Δεδομένου του αυξημένου κόστους δανεισμού, ποιες είναι οι εκτιμήσεις σας στο άμεσο μέλλον για αυτές τις οικονομίες και για την ευρωζώνη γενικότερα;
Η αύξηση του κόστους δανεισμού ήταν απαραίτητη ενέργεια των κεντρικών τραπεζών για τον περιορισμό του πληθωρισμού και φαίνεται να αποδίδει. Μετά την κρίση του 2009 έγιναν σημαντικές ενέργειες, οι τράπεζες είναι σε πολύ καλύτερη κατάσταση, έχουν πολύ υψηλότερα κεφάλαια από τότε και οι νομισματικές και δημοσιονομικές αρχές έχουν αντλήσει πολλά διδάγματα από την κρίση του 2009-2010…
-Δεδομένου ότι τα δάνεια της Ελλάδας ανήκουν σε κρατικούς φορείς, σε αντίθεση με τα δάνεια άλλων χωρών που ανήκουν σε ιδιώτες, αυτό μας δίνει κάποιο ανταγωνιστικό {πλεονέκτημα} ως χώρα;
Αυτό είναι πολύ θετικό, έχεις δίκιο. Αλλά για να το κερδίσουμε, περάσαμε μια σοβαρή κρίση και λάβαμε σημαντικά βήματα για να μειώσουμε τα πολύ μεγάλα δίδυμα ελλείμματα, δηλαδή το έλλειμμα του προϋπολογισμού και το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις και συνεχίζει να το κάνει. Σήμερα, η χώρα ακολουθεί ορθόδοξες δημοσιονομικές, χρηματοοικονομικές και διαρθρωτικές πολιτικές, γεγονός που μας οδήγησε να αναγνωριστούμε ως επιτυχημένη ιστορία διεθνώς.
-Ένας βιοπαλαιστής, υπάλληλος, σε συναντά στο δρόμο και ρωτάει: Είναι ασφαλές το τραπεζικό σύστημα στην Ελλάδα; Μπορώ να είμαι σίγουρος ότι οι τραπεζικές μου αποταμιεύσεις προστατεύονται πλήρως; Τι του απαντάς;
Απόλυτα ασφαλής, θα του έλεγα. Είμαι ανένδοτος σε αυτό. Επιπλέον, οι Έλληνες πρόσφατα επαναπατρίζουν σημαντικά τις καταθέσεις που πήραν στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης.
– Πρόσφατα, όμως, είχαμε την κατάρρευση 4 αμερικανικών τραπεζών και της μεγάλης ευρωπαϊκής Credit Suisse. Πόσο καλά κεφαλαιοποιημένες είναι οι ελληνικές τράπεζες σε αυτό το δύσκολο περιβάλλον και τη διεθνή συγκυρία;
Είναι πολύ καλά κεφαλαιοποιημένα και έχουν υψηλό {επίπεδο} ρευστότητας.
– Εάν η προτεραιότητα της δημοσιονομικής πολιτικής είναι η αταλάντευτη επίτευξη δημοσιονομικών στόχων, αυτό σημαίνει αυτόματα εξοικονόμηση πόρων;
Καθόλου. Έχουμε βγει εντελώς από την κατάσταση λιτότητας. Οι πραγματικοί μισθοί αυξάνονται, η κυβέρνηση έχει λάβει μέτρα για τη μείωση των φορολογικών επιπέδων και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, οπότε δεν νομίζω ότι υπάρχει κανένας λόγος να μιλάμε για αποταμιεύσεις. Τώρα είναι απαραίτητο να αυξηθεί το πρωτογενές πλεόνασμα σε {επίπεδο} περίπου 2,1-2,2% και να διατηρηθεί σε αυτό το {επίπεδο} για να διασφαλιστεί η δημοσιονομική σταθερότητα και οι προϋποθέσεις για ταχεία μείωση του δημόσιου χρέους.
-Πιστεύεις ότι το τελευταίο πράγμα που είπες είναι πραγματικά δυνατό;
Φυσικά. Απολύτως εφικτό. Αυτές είναι και οι προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος και άλλων διεθνών οργανισμών.
– Η ακρίβεια, ειδικά στα τρόφιμα και τα καύσιμα, καλπάζει. Ποια στρατηγική προτείνει η Τράπεζα της Ελλάδος μπροστά στον προφανή κίνδυνο περαιτέρω μείωσης του βιοτικού επιπέδου των Ελλήνων πολιτών, οι οποίοι παρεμπιπτόντως λαμβάνουν τους χαμηλότερους μισθούς στην ευρωζώνη;
Αυτό που περιγράφεις είναι διεθνές φαινόμενο, όχι μόνο ελληνικό. Και σιγά σιγά αρχίζει να λυγίζει. Δεν θα έλεγα ότι μας επηρεάζει πολύ. Η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες 5-6 της ευρωζώνης με τον χαμηλότερο πληθωρισμό. Η κυβέρνηση έχει λάβει κοινωνικά μέτρα, που συνεπάγονται το κατάλληλο δημοσιονομικό κοστούς, για να αντισταθμίσει, σε κάποιο βαθμό, την αύξηση των τιμών των τροφίμων και των καυσίμων.
– Σας άκουσα συχνά να εκφράζετε δημόσια την ανησυχία σας, ίσως και τη θλίψη σας για τις χρόνιες αδυναμίες του ελληνικού κράτους, όπως υπερβολικές καθυστερήσεις στην απονομή της δικαιοσύνης, γραφειοκρατία και αναποτελεσματικότητα σε ορισμένους τομείς της δημόσιας διοίκησης, την ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου. , ο ψηφιακός μετασχηματισμός των δημοσίων υπηρεσιών. Πώς επηρεάζουν στην πράξη αυτές οι αδυναμίες την ελληνική οικονομία;
Δημιουργούν περισσότερη γραφειοκρατία τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στα νοικοκυριά. Αυτό σημαίνει πρόσθετο κοστούς ως προς το ΑΕΠ, δηλαδή μειώνει το ακαθάριστο εθνικό προϊόν, αυξάνει τις τιμές και καθυστερεί τις επενδύσεις. Έχουμε σοβαρά προβλήματα και με τις υποδομές μας. Η Ελλάδα, όπως γνωρίζετε, είναι από τις χώρες που δεν έχει καταφέρει ακόμα να φτιάξει οριζόντιες σιδηροδρομικές γραμμές. Αυτό δείχνει ότι έχουμε ακόμη πολύ δρόμο μπροστά μας, τόσο όσον αφορά τη βελτίωση των βασικών υποδομών όσο και τη λήψη μέτρων για τον μετριασμό, σε πολλά επίπεδα, αυτών των σοβαρών διαρθρωτικών αδυναμιών στη χώρα μας. Ακόμα και στην κατάρτιση. Όπως καταλαβαίνετε, έχουμε και εκεί αδυναμίες. Τα αποτελέσματα της Πίζας δεν ήταν καθόλου ενθαρρυντικά, κάτι που μας δείχνει πού πρέπει να πάμε για να βελτιωθούμε.
– Δεδομένης της αναγνώρισης από το Ακαδημαϊκό ίδρυμα Πατρών, αλλά και με πολυετή πείρα ως καθηγητής οικονομικών στο Ακαδημαϊκό ίδρυμα Αθηνών και ως διευθυντής τράπεζας, συμφωνείτε με την κρίση ότι εξακολουθεί να υπάρχει ανεπαρκής σύνδεσης μεταξύ των πανεπιστημιακών σπουδών και των πανεπιστημιακών σπουδών. τις δεξιότητες που απαιτούνται στην πραγματική οικονομία;
Θα έλεγα ότι έχει σημειωθεί εξέλιξη σε αυτόν τον τομέα και όντως το Ακαδημαϊκό ίδρυμα Πατρών δίνει ένα πολύ καλό παραδείγματα σε αυτό, όντας στην πρώτη γραμμή σε θέματα τεχνολογίας και περιβάλλοντος, αλλά πρέπει να ομολογήσω ότι έχετε δίκιο. Σωστή η παρατήρησή σου. Σε αυτό το {επίπεδο} έχουμε ακόμη πολύ δρόμο μπροστά μας.
– Μεγαλώσατε σε ένα καθαρά αριστερό περιβάλλον. Τώρα, αν σας ρωτήσω, πού θα τοποθετούσατε τον εαυτό σας πολιτικά;
Επειδή είμαι Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, θα αποφύγω να απαντήσω στην ερώτησή σας.
-Το σέβομαι και το καταλαβαίνω… Να σε ρωτήσω λοιπόν κάτι παρόμοιο: αν μετά τη λήξη της θητείας σου σου ζητούσαν να ξαναγίνεις πολίτης, έχεις σκεφτεί τι θα έλεγες;
Φυσικά. Το σκέφτηκα. Θα απαντήσω αρνητικά. Όταν τελειώσει η θητεία μου, θα είμαι 70 ετών. Υπάρχουν πολλοί νέοι πολιτικοί με ευρωπαϊκό προσανατολισμό και πολλές ικανότητες, οπότε ένας 70χρονος δεν χρειάζεται να μπει στην πολιτική. Επιπλέον, είμαι πάντα εδώ για να σας δώσω {συμβουλές}.
-Ήσασταν υπουργός Οικονομικών και κεντρικός τραπεζίτης της χώρας. Ποια από αυτές τις δύο κορυφαίες θέσεις στην επαγγελματική διαδρομή σας θα περιγράφατε καλύτερα στα εγγόνια σας;
Ήταν και οι δύο εξαιρετικά σημαντικοί. Με τιμά πολύ που η Πολιτεία μου εμπιστεύτηκε αυτές τις θέσεις σε κρίσιμες στιγμές για τη χώρα. Ελπίζω να ανταπεξήλθα όσο καλύτερα μπορούσα και θα συνεχίσω. Δεν μπορώ να υποδείξω καμία θέση.
– Σε ενοχλεί που πολλοί θεωρούν τον σημερινό σου ρόλο ως «ρόλο του κακού», «ρόλο σκληρότητας»;
Κανουν ΛΑΘΟΣ. Θα έλεγα μάλλον ότι είναι ένας ρεαλιστικός ρόλος. Οι κεντρικοί τραπεζίτες εκτελούν το καθήκον που τους έχει ανατεθεί από το κράτος, που είναι η σταθερότητα των τιμών και του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Εάν δεν κάνουμε σωστά τον ρόλο μας, το κοστούς για την κοινωνία, είτε από υψηλό πληθωρισμό είτε από αστάθεια του χρηματοπιστωτικού συστήματος, θα είναι τεράστιο. Θα είναι πολύ χειρότερα…
-Πίστευες ότι αν έγραφες ένα βιβλίο με τις αναμνήσεις σου, θα γινόταν μπεστ σέλερ; Ήσασταν στους τοίχους όλων των σημαντικών γεγονότων για την Ελλάδα από το 2000 έως σήμερα…
Δεν ξέρω αν θα γίνει μπεστ σέλερ, αλλά σίγουρα κάτι θα γράψω.
– Επιτρέψτε μου, κύριε Στουρνάρα… Λαμβάνοντας υπόψη ότι κατείχατε θέσεις κλειδιά σε όλες τις μεγάλες οικονομικές «στιγμές» όταν η Ελλάδα μπήκε στην ΟΝΕ, πριν τα μνημόνια, μετά τα μνημόνια, νομίζω ότι είναι εγγυημένο ότι το βιβλίο σας θα γίνει ένα μπεστ σέλερ…
Θα γράψω δύο πράγματα: διαπραγματεύσεις, ως μέλος της ομάδας για την ένταξη της Ελλάδας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ), και μετά ως Υπουργός Οικονομικών, για είσοδο στο ευρώ, και μετά διαπραγματεύσεις, μετά ως κεντρικός τραπεζίτης, για να παραμείνει η Ελλάδα στην ευρωζώνη, όταν είχαμε τις μεγαλύτερες δυσκολίες.

