Ποσού 41.756.180,10 ευρώ «μπλόκαρε» το συνολικό ύψος των προστίμων που επέβαλε στις τράπεζες η Επιτροπή Ανταγωνισμού για προμήθειες που χρεώνουν τα ιδρύματα στους καταναλωτές, σε σχέσης με την αποδοχή από την Επιτροπή των προτάσεων επίλυσης διαφορών που υπέβαλαν οι τράπεζες και η ΕΕΤ. Ταυτόχρονα, οι τράπεζες υποχρεούνται να μειώσουν τα τέλη για αναλήψεις από ATM με χρήση κάρτας άλλου ιδρύματος.

Επιτροπή Ανταγωνισμού: Απροειδοποίητοι έλεγχοι αγορών ιατρικού εξοπλισμού

Οι οικονομικές κυρώσεις ισχύουν για:

• αυτεπάγγελτη εξέταση από τη Γενική Καθοδήγηση Ανταγωνισμού στην αγοράστρια παροχής τραπεζικών υπηρεσιών, ιδίως στις συγκεκριμένες αγορές λιανικής και επιχειρηματικής τραπεζικής, έκδοσης και αποδοχής καρτών, καθώς και στις αγορές διατραπεζικών συστημάτων, υπηρεσιών πληρωμών και ηλεκτρονικές συναλλαγές
• αυτεπάγγελτη έρευνας της ΓΔΑ, μετά από καταγγελία, σε αγορές παροχής υπηρεσιών πληρωμών, έκδοσης και αποδοχής καρτών, παροχής υπηρεσιών δικτύου συναλλαγών για εμπορικούς σκοπούς μέσω ηλεκτρονικών συσκευών και άλλων τερματικών, παροχής δεδομένων υπηρεσίες διεκπεραίωσης που σχετίζονται με την αποδοχή καρτών πληρωμών και διατραπεζικών συστημάτων, με σκοπό τη διερεύνηση πιθανών παραβιάσεων του άρθ. 1 και 2 της Πράξης αριθμ. 3959/2011 για την «Προστασία του Ελεύθερου Ανταγωνισμού», όπως ισχύει, καθώς και το άρθ. 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής «ΣΛΕΕ»).

Σύμφωνα με την Επιτροπή Ανταγωνισμού, οι τράπεζες για τις οποίες έχουν συγκεντρωθεί στοιχεία που μπορούν να τεκμηριώσουν παραβίαση του άρθ. 1 του ν. 3959/2011 και το άρθ. 101 ΣΛΕΕ στο πλαίσιο οριζόντιας εταιρικής σχέσης, εξέφρασαν γραπτώς το ενδιαφέρον τους να διερευνήσουν τη ικανότητα υποβολής στη Διαδικασία Επίλυσης Διαφορών και υπέβαλαν κατάλληλη αίτηση.

Ταυτόχρονα, η Επιτροπή διέταξε τις εμπλεκόμενες τράπεζες να μειώσουν την προμήθεια που χρεώνεται στις αναλήψεις μετρητών από ΑΤΜ με χρήση καρτών που εκδόθηκαν από άλλα ιδρύματα, λαμβάνοντας υπόψη τις αναλύσεις κόστους που πραγματοποιήθηκαν από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες.

Επιπλέον, η Ολομέλεια της ΕΑ αποδέχτηκε την πρόταση της ΕΕΤ για {εφαρμογή}, εντός έξι μηνών από τη έκδοση της απόφασης διακανονισμού, ενός εσωτερικού προγράμματος συμμόρφωσης. Το πρόγραμμα αυτό θα καλύπτει:

• ενημέρωση της τρέχουσας Πολιτικής Ελεύθερου Ανταγωνισμού,
• ατέλειωτος κατάρτιση και ενημέρωση σε θέματα ελεύθερου ανταγωνισμού για το διοικητικό προσωπικό της ΕΕΤ και τα μέλη των Επιτροπών της,
• εσωτερική εξαμηνιαία {αξιολόγηση} της συναλλαγής με όρους ελεύθερου ανταγωνισμού,
• έγκαιρη λήψη θέσεων για τη διαμόρφωση γνώμης από εμπειρογνώμονες σε ένα δεδομένο πεδίο για θέματα που σχετίζονται με το δίκαιο του ανταγωνισμού,
• θεσμοθετημένη {ανταλλαγή} σχετικών απόψεων με σχετικές ξένες ενώσεις
• συμπεριλαμβανομένης μιας ειδικής ενότητας στην ετήσια έκθεση που θα είναι διαθέσιμη στην Υπηρεσία Περιβάλλοντος

Τραπεζικές κυρώσεις

Σύμφωνα με τη συμφωνία μεταξύ της Επιτροπής Ανταγωνισμού και των Τραπεζών, το ύψος των προστίμων, που καθορίζεται με βάση τον κύκλο εργασιών κάθε ιδρύματος, έχει ως εξής:

• Τράπεζα Πειραιώς: 12.993.482,86 ευρώ
• Εθνική Τράπεζα: 9.978.799,18 ευρώ
• Alfa Bank: 9.110.682,91 €
• Eurobank: 7.976.790,63 €
• Attica Bank: 143.181,65 €
• ΕΕΤ: 1.553.242,87 ευρώ

Μείωση προμήθειας για αναλήψεις με κάρτα άλλης τράπεζας

Παράλληλα, η Επιτροπή Ανταγωνισμού υποχρεώνει τις τράπεζες να μειώσουν, από την 1η Ιανουαρίου 2024, το ποσό της προμήθειας για συναλλαγές ανάληψης μετρητών από ΑΤΜ με κάρτες άλλων φορέων, ώστε να διαμορφωθεί ως εξής:

• Τράπεζα Πειραιώς: έως 2,00 €, από 3,00 € τρέχον,
• Εθνική Τράπεζα: έως 1,90 €, από 2,60 € τρέχον,
• Alpha Bank: έως 1,80 €, από 2,50 € τρέχον,
• Eurobank: έως 1,80 €, από 2,50 € τρέχον,
• Attica Bank: έως 1,50 €, από 2,00 € τρέχον.

Η προμήθεια πρέπει να παραμείνει σε αυτό το {επίπεδο} για μια περίοδο τριών ετών, με ικανότητα παράτασής της για δύο ακόμη χρόνια το πολύ και ικανότητα επιβολής ποινής από την ΕΑ σε {περίπτωση} μη συμμόρφωσης από τις τράπεζες.

Τέλος, η ΕΑ αποδέχεται την πρόταση της ΕΕΤ να εφαρμόσει, εντός έξι μηνών από τη έκδοση της απόφασης διακανονισμού, ένα εσωτερικό πρόγραμμα συμμόρφωσης «προκειμένου να αποφευχθούν μελλοντικές διαπιστωθείσες παραβάσεις του άρθρου 1 του Ν. 3959/2011 και το άρθ. 101 ΣΛΕΕ».

Τι σχολιάζουν πηγές της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών;

Σχολιάζοντας το πρόστιμο που επέβαλε η Επιτροπή Ανταγωνισμού, πηγές από την Ελληνική Ένωση Τραπεζών παρουσιάζουν τις ακόλουθες ερωτήσεις και απαντήσεις:

• Πού κατέληξε η έρευνας της Επιτροπής Ανταγωνισμού (CA) για τα τραπεζικά έξοδα;

Ο έλεγχος της ΕΑ ολοκληρώθηκε με συμβιβασμό. Οι τράπεζες και η Ελληνική Τραπεζική Ένωση (ΕΕΤ) ως νομικό πρόσωπο συμφώνησαν να ενταχθούν στη διαδικασία επίλυσης διαφορών, αποδεχόμενη την παραβίαση του άρθ. 1 του νόμου αριθ. 3959/2011 για την {ανταλλαγή} πληροφοριών. Οι τράπεζες ήταν εμφατικές ότι σε καμία {περίπτωση} δεν παραβίαζαν τους κανόνες ανταγωνισμού με τη μορφή συμφωνίας τιμολόγησης -την οποία βρήκε και η ΕΑ- και προτίμησαν τη διαδικασία εκκαθάρισης για το σκέλος της ανταλλαγής πληροφοριών.

• Τι επιτυγχάνει αυτή η διαδικασία; Γιατί οι τράπεζες συμφώνησαν στον συμβιβασμό;

Η {συμμετοχή} σε διάφορες διαδικασίες διευθέτησης σάς επιτρέπει να κλείσετε οριστικά την υπόθεση και να αποφύγετε τις μακροχρόνιες δικαστικές διαδικασίες με όλες τις αρνητικές συνέπειες που συνδέονται με αυτές. Το συνολικό πρόστιμο που επιβάλλεται δεν θα υπερβαίνει το 2,5% των συνολικών εσόδων από προμήθειες.
Νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι ο τελικός συμβιβασμός είναι μια θετική προοδευτικότητα τόσο για τις τράπεζες όσο και για τις ΕΥ. Αν δεν υπήρχε συμβιβαστική επίλυση, η υπόθεση θα πήγαινε σε δίκη. Σε μια τέτοια {περίπτωση}, θα χρειαζόταν επιπλέον 9-12 μήνες για την έκδοση απόφασης. Επειδή οι καταγγελίες βασίζονται σε αμφιλεγόμενα στοιχεία, είναι βέβαιο ότι την απόφασης θα ακολουθήσει έφεση, η οποία θα απαιτούσε επιπλέον 12-18 μήνες για να επιλυθεί.

• Ποιες προμήθειες κοίταξε η EA και τι βρήκε η έρευνας;

Η έρευνας της EA εξέτασε περίπου 50 χρεώσεις προμηθειών. Αυτά εντοπίστηκαν στην αλληλογραφία της ΕΕΤ με τις τράπεζες κατά τη συλλογή δεδομένων της ΕΕΤ για να καταστεί δυνατός ο κατάλληλος εποπτικός διάλογος με την ΤτΕ. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕΤ διοργάνωσε επίσης ειδική συνάντηση στην οποία συμμετείχαν τα ανώτατα στελέχη της Τράπεζας και η διοίκηση των 4 συστημικών τραπεζών.

• Ως μέρος του διακανονισμού, οι τράπεζες συμφώνησαν να μοιραστούν τις πληροφορίες. Πώς το δικαιολογούσαν;

Οι τράπεζες ανέφεραν ότι η {ανταλλαγή} πληροφοριών πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του απαραίτητου θεσμικού διαλόγου με τη VISA και τη Mastercard για τις μεταβολές των τιμών των μεμονωμένων συναλλαγών, κυρίως σε ευρωπαϊκό {επίπεδο}, καθώς και στο πλαίσιο του εποπτικού διαλόγου για καταγγελίες με την Τράπεζα Ελλάδα. Ο νομικός διάλογος μεταξύ πιστωτικών ιδρυμάτων και ΕΕΤ ήταν απαραίτητος λόγω του αυστηρού πλαισίου που ίσχυε στην Ελλάδα, το οποίο απαγόρευε ορισμένες προμήθειες. Σε καμία {περίπτωση} δεν υπήρξε συντονισμός στον καθορισμό του τιμολογίου, κάτι που επιβεβαιώνεται και από τη διαδικασία διακανονισμού με την ΕΑ.

• Ποια άλλα θέματα κάλυψε ο έλεγχος της ΕΑ;

Ο έλεγχος εξέτασε το Τέλος Άμεσης Πρόσβασης (DAF), που θεσπίστηκε σταδιακά από το τραπεζικό σύστημα από το 2018, για αναλήψεις μετρητών από ΑΤΜ. Η παραγωγή του έγινε αφού το επέτρεψαν οι κανονισμοί των συστημάτων VISA και Mastercard. Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και πριν από το DAF, οι αναλήψεις μετρητών δεν ήταν φθηνές. Στη θέση του DAF, υπήρχε υποχρέωση καταβολής ποσού από την εκδότρια τράπεζα (εκδότης), η οποία με τη σειρά της μετέφερε μέρος αυτού του ποσού στην τράπεζα που παρείχε το ΑΤΜ.

Βασισμένο στο DAF

* για τους Έλληνες καταναλωτές επιβάλλεται τέλος ανάληψης μετρητών, μόνο όταν χρησιμοποιούν ΑΤΜ τράπεζας άλλης από αυτή στην οποία διατηρούν λογαριασμό. Για συναλλαγές από το ΑΤΜ της τράπεζάς τους, οι αναλήψεις είναι δωρεάν
* για αλλοδαπούς καταναλωτές, χρεώνεται τέλος για κάθε ανάληψη, εάν χρησιμοποιούν κάρτες που έχουν εκδοθεί στο εξωτερικό.

Πρόστιμο της έλλειψης συμφωνίας για το ύψος της προμήθειας DAF μεταξύ των πιστωτικών ιδρυμάτων είναι το ευρύ φάσμα τιμών ανά συναλλαγή, το οποίο για τις συστημικές τράπεζες κυμαινόταν από 2 έως 3 ευρώ. Σε κάθε {περίπτωση}, το ποσό του DAF για τις εγχώριες συναλλαγές θα δημοσιοποιηθεί, καθώς είναι απλώς μια επέκταση του DAF που έχει ήδη επιβληθεί σε διασυνοριακές συναλλαγές.

Ως μέρος του διακανονισμού, οι τράπεζες συμφώνησαν να μειώσουν την προμήθεια DAF που χρεώνουν κατά περίπου 30% για μια χρονική περίοδο, ανεξάρτητα από την προμήθεια που χρεώνει αυτή τη στιγμή κάθε τράπεζα. Πρέπει να σημειωθεί ότι υπάρχει επίσης ένας μη τραπεζικός πάροχος που λειτουργεί ΑΤΜ, ο οποίος χρεώνει σε όλους τους καταναλωτές προμήθεια ανάληψης μετρητών σχεδόν 4 €, που είναι 25-35% υψηλότερο από τις τράπεζες, και με τον οποίο η ΕΑ δεν ασχολήθηκε καν με τη συλλογή δεδομένων σε 2019. , ούτε επέβαλε καμία μείωση.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι παρόλο που η EA εξέτασε προσεκτικά περίπου 50 διαφορετικές τραπεζικές προμήθειες, εκτός από τα DAF, δεν προέκυψαν στοιχεία που να δικαιολογούν τη μείωσή τους.

• Ποιοι καταναλωτές επωφελούνται από το παραπάνω μέτρο EA για το DAF;

Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσαν οι τράπεζες στην EA, των αναλήψεων μετρητών που πραγματοποιήθηκαν στα ΑΤΜ και για τις οποίες χρεώνεται προμήθεια (δηλαδή με κάρτες που εκδόθηκαν από άλλες τράπεζες εκτός της τράπεζας που εξυπηρετεί το ΑΤΜ), τα 2/3 αφορούν ξένους καταναλωτές, κυρίως τουρίστες. Αυτό είναι αναμενόμενο γιατί οι Έλληνες καταθέτες επιλέγουν το ΑΤΜ της τράπεζάς τους για να αποφύγουν τυχόν χρεώσεις.

Επομένως, το μέτρο που επιβλήθηκε από την ΕΑ, η μείωση του τέλους ανάληψης μετρητών (DAF), ωφελεί έναν σχετικά μικρό αριθμό Ελλήνων καταναλωτών, αλλά ταυτόχρονα μειώνει την εισροή τουριστικού νομίσματος – με τη μορφή τέλους ανάληψης μετρητών – στη χώρα. Η απώλεια συναλλαγματικής εισροής υπολογίζεται σε περίπου 20 εκατ. ευρώ ετησίως.

• Επιβλήθηκαν και στους διευθυντές τραπεζών πρόστιμο;

ΟΧΙ. Η έρευνας δεν αφορούσε φυσικά πρόσωπα και δεν έθεσε θέμα πρόθεσης παραβίασης των κανόνων ανταγωνισμού.

Σκρέκας: «Οι τιμωρίες επιβεβαιώνουν την αποφασιστικότητα του κράτους»

Σχολιάζοντας την απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, ο υπουργός Ανάπτυξης Κώστας Σκρέκας είπε:

«Η επιβολή κυρώσεων επιβεβαιώνει την αποφασιστικότητα της Πολιτείας, μέσω καθενός από τους θεσμικούς της φορείς, να παρακολουθεί διαρκώς την {εφαρμογή} της νομοθεσίας. Οι έλεγχοι θα συνεχιστούν και οι παρεμβάσεις θα είναι άμεσες και αποτελεσματικές όπου κρίνεται απαραίτητο προς όφελος των πολιτών και την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς σε όλα τα επίπεδα.