Πού πάνε τα χρήματα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων;
(*6*)
Εκτιμάται ότι η περσινή χρονιά έκλεισε με επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης της καταθετικής βάσης στις ελληνικές τράπεζες, μετά από 6 χρόνια ισχυρής ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, τα υπόλοιπα νοικοκυριών και επιχειρήσεων ήταν τον περασμένο Νοέμβριο. στο {επίπεδο} των 188,48 δισ. ευρώ, δηλαδή 260 εκατ. ευρώ λιγότερα από την αρχή του έτους.
Τραπεζικά ορόσημα για το 2024 – Στόχοι κερδών και μερισμάτων
Την ίδια περίοδο του 2022 κατέγραψαν αύξηση που έφτασε τα 4 δισ. ευρώ.
Το 2023, η πτώση τους οφείλεται στη μείωση των καταθέσεων των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων, οι οποίες ανήλθαν σε 2,4 δισ. ευρώ τον 11ο μήνα έναντι της αύξησής τους κατά 872 εκατ. ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου – Νοεμβρίου 2022.
Αντίθετα, οι ατομικές αποταμιεύσεις αυξήθηκαν κατά 2,29 δισ. ευρώ την ίδια περίοδο, αντισταθμίζοντας το μεγαλύτερο μέρος αυτών των καθαρών εκροών.
Ωστόσο, το {αποτέλεσμα} αυτό είναι επίσης χειρότερο από πέρυσι, όταν οι καθαρές εισροές σε ιδιωτικούς λογαριασμούς έφτασαν τα 3,1 δισ. ευρώ.
Το τελευταίο σημάδι είναι θετικό
Όπως αναφέρουν τραπεζικές πηγές, ολόκληρο το έτος 2023 αναμφίβολα θα κλείσει με θετικό πρόσημο, γιατί όπως και τον Δεκέμβριο παραδοσιακά, η καθαρή εισροή κεφαλαίων προς τις τράπεζες είναι μεγάλη.
Ωστόσο, εκτιμάται ότι το εύρος των θετικών αλλαγών θα είναι πολύ μικρότερο σε σχέσης με τα προηγούμενα χρόνια.
Υπενθυμίζεται ότι μετά από επταετή συρρίκνωση της καταθετικής βάσης (2010 – 2016), μετά τη χρεοκοπία του δημόσιου τομέα και την πτώση της εμπιστοσύνης του ταμιευτηρίου στο εθνικό τραπεζικό σύστημα, σημειώθηκε αύξηση (ποσό μεταβολής) που συνέβη, κάτι που ήταν εντυπωσιακό.
Συγκεκριμένα, ανήλθε σε:
- Το 2017, έως 4,96 δισ. ευρώ
- Το 2018, έως 8,14 δισ. ευρώ
- Το 2019, έως 8,63 δισ. ευρώ
- Το 2020, έως 20,1 δισεκατομμύρια ευρώ
- Το 2021, έως 16,75 δισ. ευρώ
- Το 2022, έως 8,77 δισ. ευρώ
Γιατί οι τάσεις έχουν αλλάξει
Τα αποτελέσματα το 2023 αναμένεται να είναι τα χειρότερα των τελευταίων επτά ετών.
Σύμφωνα με τραπεζικούς κύκλους, οι βασικοί λόγοι αυτής της εξέλιξης είναι:
– Πολλές μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, κυρίως μεγάλες, ξεκίνησαν να αποπληρώνουν δάνεια στις αρχές του 2023, χρησιμοποιώντας τη διαθέσιμη ρευστότητα.
Με τον τρόπο αυτό μείωσαν το κοστούς εξυπηρέτησης του τραπεζικού χρέους μετά τη μεγάλη αύξηση των επιτοκίων των δανείων λόγω της αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ.
Οι τράπεζες τονίζουν ότι δεν έχουν γίνει σημαντικές μεταφορές κεφαλαίων στο εξωτερικό.
– Ένα μεγάλο ποσοστό των νοικοκυριών χρησιμοποίησε δωρεάν κεφάλαια που συσσωρεύτηκαν στην πρωτογενή ζήτηση αντιπροσωπεύουν διάφορους τύπους επενδύσεων.
Οι καθαρές εισροές πέρυσι μόνο σε επενδυτικά κεφάλαια, σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών, ξεπέρασαν τα 3 δισ. ευρώ.
Λίγοι αποταμιευτές αποφάσισαν επίσης να αγοράσουν έντοκα ελληνικά κρατικά ομόλογα λόγω της πολύ υψηλότερης κερδοφορίας τους σε σύγκριση με τις προθεσμιακές καταθέσεις.
Τραπεζοασφαλιστικά εκπαιδευτικά προγράμματα
Παράλληλα, άνοδος σημειώθηκε στην παραγωγή τραπεζοασφαλιστικών προγραμμάτων και εισρέει φρέσκο χρήμα στην αγοράστρια του AX, η οποία σημείωσε σημαντική ανάπτυξη πέρυσι.
– Υπάρχουν όμως και άτομα που λόγω του πληθωρισμού έχουν αυξηθεί τα έξοδα του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, πολλά νοικοκυριά αναγκάστηκαν να χρησιμοποιήσουν τις αποταμιεύσεις τους για να τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους.
Η τάση αυτή επιβεβαιώνεται και από την τελευταία έρευνας του ΙΟΒΕ, η οποία δείχνει ότι κάθε πέμπτο νοικοκυριό έχει κατηγορηθεί για εγκλήματα (8%) ή τρώει έτοιμα γεύματα (12%), ενώ το 59% τα βγάζει πέρα με τη βία.
