Η κυβέρνηση επιδιώκει μια «χρυσή τομή» για να καταργήσει σταδιακά το υποτιθέμενο φορολογικό καθεστώς για εκατοντάδες χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες -που συνεχίζει να πυροδοτεί αντιδράσεις- χωρίς να βλάψει το μεταρρυθμιστικό πνεύμα. Η εξίσωση για το Maximus είναι εξαιρετικά περίπλοκη επειδή η κατάθεση πρέπει να γίνει τόσο προσεκτικά ώστε η κυβέρνηση να μην φαίνεται να υποχωρεί από μια παρέμβαση με μεγάλη δημοσιότητα, αλλά και να μην δημιουργεί εσωτερικά μέτωπα με αξιωματούχους που υποστηρίζουν τη {διατήρηση} ενός συγκεκριμένου νόμου.

Ωστόσο, με τις επερχόμενες εκλογές και την ανάγκης εκ νέου επικοινωνίας με τους ελεύθερους επαγγελματίες που κρίνεται απαραίτητη, οι χρηματοοικονομικοί υπάλληλοι θα συνεχίσουν τους λεπτούς χειρισμούς τους και το σενάριο της κατάργησης του υποτιθέμενου συστήματος σε δύο με τρία χρόνια θα αποκτήσει δημοτικότητα. Σύμφωνα με το υπό εξέταση σχέδιο, η πλήρης κατάργηση του τεκμαιρόμενου ελάχιστου εισοδήματος θα μπορούσε να ολοκληρωθεί τα επόμενα χρόνια, με το συνολικό δημοσιονομικό κοστούς να υπολογίζεται σε περίπου 400 εκατ. ευρώ. Το ποσό θα μπορούσε να ενταχθεί σε ένα ευρύτερο πακέτο φοροελαφρύνσεων διάρκειας τεσσάρων ετών, το οποίο αναμένεται να ανακοινώσει ο πρωθυπουργός στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Κι αυτό γιατί η φιλοσοφία των φετινών ανακοινώσεων είναι ότι δεν θα εξαντληθούν σε ένα χρόνο, αλλά θα έχουν ορίζοντα σταδιακής υλοποίησης. Χάρη σε αυτό, η κυβέρνηση μπορεί να παρουσιάσει ένα συνεκτικό σχέδιο ελάφρυνσης χωρίς τον κίνδυνο δραστικής μείωσης των φορολογικών εσόδων.

Η ανατροπή αυτού του μέτρου θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει συμβιβασμό μεταξύ της ανάγκης για φορολογική δικαιοσύνη και της διατήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας. Αντί για άμεση πλήρη κατάργηση, η οποία θα είχε ως {αποτέλεσμα} σημαντική απώλεια εσόδων για έναν προϋπολογισμό, το κοστούς θα μπορούσε να κατανεμηθεί σε αρκετά χρόνια. Με αυτόν τον τρόπο θα ελέγχεται καλύτερα η επιβάρυνση των δημοσίων οικονομικών και οι επαγγελματίες θα αποχωρίζονται σταδιακά. Σε αυτή την {περίπτωση}, η κυβέρνηση θα εισαγάγει σημαντικές τροποποιήσεις για τους αυτοαπασχολούμενους του χρόνου, όπως αύξηση των κρατήσεων από το ελάχιστο λογιζόμενο εισόδημα, επέκταση των απαλλαγών σε ευάλωτες ομάδες επαγγελματιών και πιθανές μειώσεις στα ποσοστά συμπληρωμάτων ελάχιστου εισοδήματος. Στόχος είναι να μειωθούν οι περιπτώσεις όπου οι επαγγελματίες με αντικειμενικά χαμηλό τζίρο υποχρεούνται να φορολογούνται για εισόδημα υψηλότερο από αυτό που έχουν στην πραγματικότητα.

Εναλλακτικά, υπάρχει σενάριο στο οποίο το Υπουργείο Οικονομικών θα λάβει απόφασης ορόσημο για άμεση κατάργηση των διατάξεων που προβλέπουν την {εφαρμογή} τεκμηρίων για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος των μεμονωμένων επιχειρηματιών από το φορολογικό έτος 2027. Προϋπόθεση είναι η Επιτροπή να συμφωνήσει να εξασφαλίσει την είσπραξη πρόσθετων φορολογικών εσόδων ύψους 2 δισεκατομμυρίων ευρώ έναντι 2-2-.

Ηλεκτρονικά όπλα της ΑΑΔΕ

Το κύριο επιχείρηματα της αλλαγής είναι ότι η ΑΑΔΕ διαθέτει πλέον ισχυρότερα εργαλεία ψηφιακού ελέγχου, όπως ηλεκτρονικά λογιστικά βιβλία, διασταυρούμενες συναλλαγές και αυξημένη πρόσβαση σε οικονομικά δεδομένα. Ως εκ τούτου, η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής μπορεί να είναι πιο στοχευμένη, αντί να επιβάλλει ένα οριζόντιο λογιζόμενο εισόδημα σε όλους. Στόχος είναι ο φόρος να προκύπτει μόνο από πραγματικά, ηλεκτρονικά καταγεγραμμένα έσοδα και έξοδα. Ένα δίκτυο ηλεκτρονικών εργαλείων που καταγράφουν κάθε οικονομική δραστηριότητα σε πραγματικό χρόνο και μπορούν να «σβήσουν» στοιχεία είναι:

– myDATA (Ηλεκτρονικά Βιβλία): Πλατφόρμα όπου όλα τα έσοδα και τα έξοδα των επιχειρήσεων είναι υποχρεωτικά. Όταν το myDATA καταλαμβάνει το 100% της αγοράς, δεν θα υπάρχουν πλέον τεκμήρια.

– Διασύνδεση Cash/POS: Απευθείας επικοινωνίας τερματικών αποδοχής καρτών με ταμειακές μηχανές και ΑΑΔΕ, που εξαλείφει την πιθανότητα απόκρυψης τζίρου από ηλεκτρονικές πληρωμές.

– Σύστημα IRIS Direct Payment: Μια απαραίτητη επέκταση και διεπαφή IRIS για επαγγελματίες, που επιτρέπει την άμεση καταγραφή των μεταφορών χρημάτων.

– Ψηφιακή φορτωτική και ψηφιακή λίστα πελατών: εργαλεία για τον έλεγχο της ροής των αγαθών και την παροχή υπηρεσιών σε πραγματικό χρόνο.

Το νέο σχέδιο θα διορθώσει έτσι τις αδικίες του υπάρχοντος συστήματος χωρίς να θυσιάσει τον στόχο της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής. Έτσι θα ανακουφιστούν οι συνεπείς επαγγελματίες, θα αναγνωριστεί η πραγματική τους οικονομική κατάσταση, αλλά ταυτόχρονα δεν θα υπάρχει περιθώριο για συστηματική υποτίμηση του εισοδήματος.

Υποτιθέμενο ελάχιστο εισόδημα

Το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα εισήχθη το 2023 και το κύριο επιχείρηματα ήταν η ανάγκης επίλυσης του προβλήματος της ετήσιας υποεκτίμησης του εισοδήματος από αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες. Η κυβέρνηση τότε υποστήριξε ότι ήταν παράλογο εκατοντάδες χιλιάδες επαγγελματίες να δηλώνουν εισοδήματα που ήταν ακόμη χαμηλότερα από αυτά των υπαλλήλων τους. Για το λόγο αυτό, ο νέος μηχανισμός έχει συνδεθεί με τον κατώτατο μισθό προκειμένου να καθοριστεί ένα ελάχιστο {επίπεδο} φορολογητέου εισοδήματος. Αυτό το μέτρο έχει δημιουργήσει σημαντικά πρόσθετα φορολογικά έσοδα, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες επαγγελματίες εξακολουθούν να φορολογούνται με λογιζόμενο εισόδημα που καθορίζεται με βάση μια συγκεκριμένη μέθοδο υπολογισμού.

Ωστόσο, η χρήση του έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, κυρίως γιατί αντιμετωπίζει πολύ διαφορετικά επαγγελματικά θέματα με ομοιόμορφο τρόπο. Ένας αυτοαπασχολούμενος μπορεί πράγματι να έχει μια κακή χρονιά, να έχει μειωμένο εισόδημα ή ακόμα και ζημίες, ειδικά αν κάνει μια επένδυση, είναι στην αρχή της επιχείρησής του ή δραστηριοποιείται σε έναν κλάδο που χαρακτηρίζεται από υψηλές διακυμάνσεις. Το βασικό μειονέκτημα του συστήματος είναι ότι στην πράξη δεν αναγνωρίζει εύκολα αυτή την πραγματικότητα. Ένας {επαγγελματίας} που πιστεύει ότι το υποτιθέμενο εισόδημα τον έχει βλάψει μπορεί θεωρητικά να το αμφισβητήσει, αλλά αυτό απαιτεί λεπτομερή φορολογικό έλεγχο. Αυτός ο έλεγχος λειτουργεί αποτρεπτικά επειδή λίγοι είναι πρόθυμοι να συμμετάσχουν σε μια τόσο περίπλοκη και δυνητικά χρονοβόρα διαδικασία, ακόμη κι αν έχουν έγκυρα επιχειρήματα.