Σχόλια – Ανάλυση κειμένου
Αύριο ανοίγουν ρυθμίσεις για τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό για όλους τους μικροοφειλέτες που έχουν οφειλές από 5.000 έως 10.000 ευρώ. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών πατά το κουμπί ρυθμίσεων και ενεργοποιεί νέες λειτουργίες στην πλατφόρμα του εξωδικαστικού.
Τα νέα στοιχεία αναμένεται να ωθήσουν τις απαιτήσεις σε επίπεδα ρεκόρ, φέρνοντας πολλούς ακόμη νέους δικαιούχους στην αυτόματη αποπληρωμή του χρέους. Μετά από αλλεπάλληλες βελτιώσεις και αλλαγές (σχεδόν κάθε 6-7 μήνες), το Εφετείο μετατρέπεται σε πραγματικό «υπεράνω» ρύθμισης οφειλών, όπως χαρακτηρίζει σήμερα ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης.
Μικρονημάτια
Για πρώτη φορά, σχεδόν επτά χρόνια μετά την ίδρυση του Μηχανισμού, θα μπορούν να επωφεληθούν και άτομα με μικρά χρέη: αντί 20.000 ευρώ και άνω, όπως συνέβαινε αρχικά (όταν ψηφίστηκε το 2019) ή από 10.000 ευρώ και άνω, όπως συμβαίνει σήμερα, θα πηγαίνουν τώρα στην «πηγή και μόνο σε αυτούς που έχουν χρέος 50,00 ευρώ».
Έτσι, θα ενταχθούν αυτόματα περισσότεροι από 200.000 οφειλέτες που χρωστούν μικροποσά στην ΑΑΔΕ, καθώς και περισσότεροι από 800.000 επαγγελματίες και επιχειρήσεις με χρέη προς ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ (ή και τράπεζες και εξυπηρετητές) που μέχρι στιγμής έχουν αποκλειστεί.
Εξάλλου, το άθροισμα των οφειλών κάθε οφειλέτη αποτελεί κριτήριο υπαγωγής σε εξώδικες διαδικασίες. Δεν απαιτείται δηλαδή κάποιος να χρωστάει σε κάθε μεμονωμένο πιστωτή πάνω από 5.000 ευρώ (φόροι, τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία), αλλά η συνολική οφειλή του να υπερβαίνει τα διευρυμένα όρια.
Έτσι, ο νέος νόμος Πιερρακάκη (άρθρο 13, Κεφ. Δ’ ν. 5313/2026) δίνει τη ικανότητα υποβολής νέας αίτησης και σε όσους έχουν ήδη προσπαθήσει να επωφεληθούν από τα ευεργετήματα του Εξωδικαστικού Δικαστηρίου, αλλά μέχρι στιγμής έχουν απορριφθεί λόγω οφειλών τους κάτω των 10.000 ευρώ. Χιλιάδες ευάλωτα άτομα θα υποβάλουν ξανά αίτηση για να πληρώσουν λιγότερα και να σώσουν τα ακίνητά τους έως και 20 ημέρες πριν βγουν σε δημοπρασία.
Αναπροσαρμογή των κεφαλαίων του οφειλέτη
Μέχρι στιγμής, οι μικροοφειλέτες έχουν ακούσει ότι υπάρχει μια συμφωνία που συνδυάζει τα πάντα: έως 240 δόσεις (20 χρόνια) για χρέη προς το κράτος, έως 420 δόσεις (35 χρόνια) για χρέη προς τράπεζες, διαγραφή χρέους και προστασία από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς.
Τους ακουγόταν εξωτικό όλο αυτό γιατί αφορούσε μόνο αυτούς με μεσαία και μεγάλα χρέη. Αρκούσε να ανακυκλωθεί η σύμβαση πάγιου χρέους (η οποία επεκτάθηκε από 12 σε 24 μήνες) ή να περιμένει την ανακοίνωση κάποιας άλλης νέας συμφωνίας προκαταβολής, π.χ. αυτός με 72 δόσεις.
Ωστόσο, αυτές οι λύσεις «ευκαιρίας» έχουν προεπιλεγμένη ημερομηνία λήξης (31 Δεκεμβρίου για 72 δόσεις) για όσους εγγραφούν νωρίς. Αν και ο οφειλέτης επιλέγει όσες δόσεις θέλει (ελάχιστο 30 ευρώ το μήνα), αυτές ισχύουν μόνο για το κράτος, δεν προσφέρουν μείωση χρέους, δεν καλύπτουν οφειλές προς φυσικά πρόσωπα και φέρουν επιτόκιο 6% ετησίως.
Αντίθετα, μια ρύθμιση μέσω Εξωδικαστικού είναι μόνιμη και μόνιμη και εξετάζει τις ανάγκες και τις δυνατότητες του κάθε οφειλέτη ξεχωριστά. Στην πράξη, ο Μηχανισμός θα μπορεί να προσφέρει στους μικροοφειλέτες που θα ενταχθούν για πρώτη φορά στην εταιρεία:
▪ Άμεση προστασία από πλειστηριασμούς και κατασχέσεις, καθώς αυτές οι διαδικασίες αναστέλλονται (ακόμα και αν έχουν ξεκινήσει ή και μετά το τέλος του πλειστηριασμού) μετά την ενεργοποίηση του διακανονισμού.
▪ Το μισό επιτόκιο (σταθερό 3% για τα πρώτα 3 χρόνια) αντί του μεταβλητού 6% που ισχύει ετησίως για όλες τις άλλες συμβάσεις κρατικού χρέους. Στην {περίπτωση} οφειλών προς τράπεζες, το εξωδικαστικό επιτόκιο παραμένει στο 3% για όλη τη διάρκεια της σύμβασης.
▪ Δόση προσαρμοσμένη στις πραγματικές δυνατότητες αποπληρωμής του οφειλέτη (με βάση το εισόδημα και την περιουσία του) ύψους τουλάχιστον 50 ευρώ το μήνα. Αυτό σημαίνει έως 100 δόσεις για οφειλές 5.000 ευρώ προς το Δημόσιο ή έως 120 για οφειλές 6.000 ευρώ, οι οποίες όμως μπορούν να ανέλθουν έως και 200 μηνιαίες δόσεις για οφειλές 9.800 ευρώ και άνω.
▪ Μείωση οφειλής – που δεν προβλέπεται σε καμία άλλη έκτακτη ή μόνιμη ρύθμιση – σε {περίπτωση} που οι οφειλέτες έχουν χαμηλό εισόδημα και δεν διαθέτουν ακίνητη περιουσία για την κάλυψη της οφειλής. Για παραδείγματα, άνεργοι ή χαμηλόμισθοι, χαμηλόμισθοι συνταξιούχοι, έμποροι και επαγγελματίες με χρέη, μεταξύ άλλων. από τα 8.000-10.000 άτομα που ξεκάθαρα παλεύουν με οικονομικές δυσκολίες και δεν έχουν καταφέρει να σταθούν ξανά στα πόδια τους εδώ και χρόνια, αλλά διατηρούν εισόδημα και δεν έχουν περιουσιακά στοιχεία για να καλύψουν τα χρέη τους, μπορούν να δουν ότι οι οφειλές προς την Εφορία ή τον ΕΦΚΑ/ΟΑΕΕ διαγράφονται αυτόματα από τον αλγόριθμο της πλατφόρμας Εξωδικαστικού.
Ειδικές διατάξεις
Με λίγα μόνο «κλικ» από τον υπολογιστή σας, η πλατφόρμα του Εξωδικαστικού υπόσχεται πραγματικές λύσεις σε όσους αποφασίσουν να ενταχθούν (δόσεις, ασφάλεια και κούρεμα) για την εξόφληση του συνόλου της οφειλής, χωρίς καθυστερήσεις και έξοδα για δικαστήρια, δικηγόρους κ.λπ.
Ωστόσο, η διαμόρφωση δεν λειτουργεί στα τυφλά, χρησιμοποιώντας μόνο μία απλή {εφαρμογή}. Υπάρχει μία προϋπόθεση: οι οφειλέτες πρέπει να συμφωνήσουν να στερηθούν το τραπεζικό και προσωπικό τους απόρρητο, ώστε να προσδιοριστεί η οικονομική τους ικανότητα να αποπληρώσουν το χρέος και να υπολογιστούν δόσεις και μειώσεις αξίας.
Εν τω μεταξύ, τα φτωχότερα νοικοκυριά που πληρούν τα κριτήρια για «πιστοποιητικό ευάλωτου οφειλέτη» δικαιούνται ακόμη μεγαλύτερη προστασία μέσω της πλατφόρμας. Ωστόσο, τα υψηλότερα εισοδήματα προστατεύονται μέσω του Εξωδικαστικού Δικαστηρίου: άγαμοι με εισόδημα έως 14.000 ευρώ ετησίως ή 21.000 ευρώ για ζευγάρια, 28.000 ευρώ με ένα παιδί (ζευγάρια ή μονογονείς), 35.000 ευρώ με δύο παιδιά ή 42.000 ευρώ με τρία παιδιά, αλλά και με αξίας έως και 20 ευρώ για ένα νοικοκυριό. 270.000 για ζευγάρια, 300.000 με ένα παιδί, 330.000 με δύο ή 360.000 με τρία παιδιά.