Ενώ ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη «μειώνεται», στην Ελλάδα κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση, προκαλώντας μεγάλη ανησυχία και προβληματισμό. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η ανεξέλεγκτη κατάσταση στην αγοράστρια τροφίμων και τα σκανδαλώδη φαινόμενα που ουσιαστικά παραδέχεται η ελληνική κυβέρνηση, μαζί με τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν το τελευταίο διάστημα, εξηγούν τους λόγους που έδωσαν νέα δυναμική στις αυξήσεις τιμών. Το μεγάλο ερώτημα είναι τι θα γίνει από εδώ και πέρα, καθώς οι πολίτες ωθούνται στα όριά τους και οι επιχειρήσεις δεν ξέρουν τι να κάνουν στη συνέχεια.

Όπως έδειξαν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο πληθωρισμός «αυξήθηκε» σχεδόν κατά 2 μονάδες σε σχέσης με τον Σεπτέμβριο και οι τιμές των τροφίμων αυξάνονταν με διψήφιο ρυθμό. Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία, στη ζώνη του ευρώ ο δείκτης τιμών υποχώρησε κάτω από το 3% (από 4,3%), ενώ ο ετήσιος Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή στην Ελλάδα έφτασε το 3,9% έναντι 2,4% τον Σεπτέμβριο και 3,5 % τον Αύγουστο. Φαίνεται λοιπόν ότι η κατάσταση των τιμών βελτιώνεται σε {επίπεδο} ευρωζώνης, ενώ στην Ελλάδα υπάρχει ανάκαμψη που δεν αποκλείεται να διαρκέσει για κάποιο χρονικό διάστημα.

Αν αποδειχθεί σωστή η κρίση του προέδρου της Κεντρικής Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα, ο οποίος παραχώρησε συνέντευξη στο πλαίσιο του συνεδρίου «Κύκλος των Ιδεών», ο δείκτης τιμών καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών θα αυξηθεί εκ νέου το κάποιο χρονικό διάστημα, μέχρι να συμβεί μόνιμη αποκλιμάκωση. Σε μια τέτοια {περίπτωση}, θα πρέπει να αναμένονται αρνητικές συνέπειες τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν διχασμένες {απόψεις} μεταξύ των εταιρειών για το εάν οι ανατιμήσεις θα συνεχίσουν να μένουν στο ράφι.

Διφορούμενα επαγγελματικά μηνύματα

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Ένωσης Υπεραγορών Ελλάδος (ΕΣΕ) Απόστολος Πεταλάς και ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΛΤΑ Χρήστος Τσόλκας εξέφρασαν την εκτίμησή τους κατά τη συζήτηση του Κύκλου Ιδεών ότι ο πληθωρισμός των τιμών των τροφίμων θα αρχίσει να μειώνεται τους επόμενους μήνες.

Όπως υποστήριξαν, μετά από μια μακρά περίοδο συνεχών αυξήσεων, οι τιμές σταθεροποιούνται τους τελευταίους 3-4 μήνες, κάτι που, κατά τη γνώμη τους, αποτυπώνεται και στους δείκτες (αν συγκριθούν μήνα με μήνα).

«Η πυκνή ομίχλη είναι πίσω μας, όχι μπροστά μας», σημείωσε ο Πεταλάς, ενώ τόνισε ότι η {συμμετοχή} των επιχειρηματιών στην πρωτοβουλία του υπουργείου Ανάπτυξης για οριστική μείωση των τιμών είναι μεγαλύτερη από την αναμενόμενη.

Σύμφωνα με τον Πεταλά, οι εταιρείες του κλάδου προσαρμόζονται στη νέα πραγματικότητα κάνοντας τολμηρές προσφορές (8 στα 10 προϊόντα είναι σε προσφοράς), παρόλο που αυτή η κίνηση επιβαρύνει δυσανάλογα τους ισολογισμούς τους.

Νέα του κλάδου

Την ίδια στιγμή, τα μηνύματα που έρχονται από τον κλάδο σχετικά με την αποκλιμάκωση φαίνονται δυσοίωνα, καθώς σύμφωνα με την έρευνας «Greek Business Pulse» της Grant Thornton, το 61% των εγχώριων επιχειρήσεων δηλώνει ότι πιθανότατα θα αυξήσει τις τιμές και από αυτές που θα συνεχίσουν να αυξάνουν τις τιμές , 2 στους 10 λένε ότι η αύξηση θα ξεπεράσει το 10%. Μόνο 1 στις 10 εταιρείες μπορεί να μειώσει τις τιμές.

Οι κύριοι λόγοι που ωθούν τις εταιρείες να αποφασίσουν να αυξήσουν περαιτέρω τα τιμολόγια για τους επόμενους 12 μήνες είναι είτε για να αντισταθμίσουν το αυξανόμενο κοστούς παραγωγής που προκύπτει από επίμονες πληθωριστικές πιέσεις είτε για να αποκαταστήσουν ή να αυξήσουν τα περιθώρια κέρδους. Περίπου το 80% των επιχειρήσεων, αναμένοντας αύξηση του κόστους παραγωγής, σκοπεύουν να συνεχίσουν τις διορθωτικές αυξήσεις τιμών για να διατηρήσουν τα περιθώρια κέρδους τους.

Ορισμένες εταιρείες (περίπου 20%) που δεν αναμένουν αύξηση του κόστους παραγωγής σκοπεύουν να αυξήσουν τις τιμές. Πρόκειται για μια κίνηση που αποσκοπεί στην αποκατάσταση/αύξηση των περιθωρίων. Τέλος, το 10% των επιχειρήσεων αναμένει μείωση του κόστους παραγωγής. Από αυτά μόνο το 50% σκοπεύει να μειώσει τις τιμές.

«Καίνε» φαγητό

Σε κάθε {περίπτωση}, το θέμα των τροφίμων είναι πρωταρχικής σημασίας καθώς πλήττει ακόμη περισσότερο τα πιο ευάλωτα άτομα και τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είναι απογοητευτικά. Κι αυτό γιατί σημείωσαν για άλλη μια φορά την κορύφωση της έκρηξης του πληθωρισμού, προαναγγέλλοντας έναν δύσκολο χειμώνα για τα νοικοκυριά. Μεγάλες αυξήσεις σημειώθηκαν στα λάδια και λίπη κατά 26%, στα φρούτα κατά 20,5% και στα λαχανικά κατά 12,3%, στο κρέας κατά 8,3%, στα γαλακτοκομικά προϊόντα και στα αυγά κατά 7%, και στα μη αλκοολούχα ποτά – χυμοί φρούτων κατά 14,3%.

Υπενθυμίζεται ότι το ΙΟΒΕ στην τελευταία του έκθεση αναφέρει ότι «αν και οι πληθωριστικές πιέσεις φαίνεται να αμβλύνονται, επιμένουν σε βασικές κατηγορίες προϊόντων, γεγονός που μειώνει τη σχετική αισιοδοξία στην αγοράστρια».

Μάλιστα, το Ινστιτούτο προβλέπει τον πληθωρισμό για το 2023 στο 4,3%, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναφέρει ότι οι προοπτικές για τον πληθωρισμό εξακολουθούν να υπόκεινται σε μεγάλη αβεβαιότητα.

Ειδικότερα, οι αυξημένες γεωπολιτικές εντάσεις θα μπορούσαν να ωθήσουν τις τιμές της ενέργειας και οι υψηλότερες από τις αναμενόμενες αυξήσεις μισθών θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υψηλότερο πληθωρισμό.

Ταυτόχρονα, ο αντίκτυπος του πληθωρισμού στη ζήτηση των καταναλωτών γίνεται πλέον εντονότερος, με τον όγκο των λιανικών πωλήσεων να καταγράφεται τον Αύγουστο του τρέχοντος έτους. αισθητή πτώση σε σχέσης με πέρυσι, είτε πρόκειται για πωλήσεις σε σουπερμάρκετ είτε για πωλήσεις σε συσκευές.