Το νέο πλαίσιο κυρώσεων της ΑΑΔΕ ισχύει πλέον για χιλιάδες πολίτες και επιχειρήσεις που έχουν ήδη υποβάλει ή σκοπεύουν να υποβάλουν εκπρόθεσμες φορολογικές δηλώσεις. Μέτρα για τη διόρθωση των χρόνιων ελαττωμάτων του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας προβαίνει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, περιορίζοντας σημαντικά τις περιπτώσεις επιβολής διοικητικών κυρώσεων 100, 250 ή 500 ευρώ για κάθε εκπρόθεσμη δήλωση.

Η απαλλαγή ισχύει για τους φορολογούμενους που -όπως συχνά προκύπτει από τις συνδέσεις της ΑΑΔΕ- δεν υποβάλλουν δήλωση ή την υποβάλλουν εκπρόθεσμα, εκτός αν δεν υπάρχει πληρωτέος φόρος ή το ποσό είναι ιδιαίτερα χαμηλό.

Όχι άλλες υψηλές ποινές για τυπική αμέλεια

Η κύρια αλλαγή που εισάγει το Art. Το άρθρο 37 του νόμου προβλέπει ότι η φορολογική διοίκηση δεν θα επιβάλλει πλέον οριζόντιες κυρώσεις σε άτομα που καθυστερούν ή δεν υποβάλλουν τις δηλώσεις τους. Η νέα ρύθμιση δεν καταργεί πλήρως τις κυρώσεις για εκπρόθεσμες δηλώσεις, αλλά περιορίζει ή καταργεί τις ποινές για παραβάσεις καθαρά τυπικού χαρακτήρα που δεν έχουν οικονομικές συνέπειες.

Οι αλλαγές θα εφαρμοστούν άμεσα με τη έκδοση του Ν. 5301 της 15ης Μαΐου 2026. Παράλληλα, όσοι έχουν ήδη καταβάλει τις ανάλογες ποινές θα αποζημιωθούν αναδρομικά από το 2024.

Ποιοι απαλλάσσονται από τις κυρώσεις;

Με βάση το νέο καθεστώς και την τέχνη. 37 του Νόμου, δεν θα επιβάλλεται πλέον πρόστιμο στις ακόλουθες βασικές περιπτώσεις:

Εκκρεμείς αρχικές δηλώσεις φόρου εισοδήματος όπου υπάρχει μηδενική πιστωτική δήλωση ή όπου ο πληρωτέος φόρος δεν υπερβαίνει τα 100 €.

Εκκρεμείς προκαταρκτικές δηλώσεις που είναι ενημερωτικές και δεν επιφέρουν φορολογική επιβάρυνση.

Εκκρεμείς προκαταρκτικές ή τροποποιημένες δηλώσεις έμμεσων φόρων, εισφορών ή εισφορών, χωρίς ΦΠΑ και ΦΠΑ, όταν ο οφειλόμενος φόρος δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.

Εκπρόθεσμες δηλώσεις παρακράτησης φόρου, εκτός από τις δηλώσεις φόρου τυχερών παιχνιδιών, όπου το ποσό επιστροφής δεν υπερβαίνει επίσης τα 100 ευρώ.

Επιπλέον, καταργούνται τα πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκου ή ενήλικα για υποχρεώσεις που αφορούν την περίοδο στην οποία ήταν ανήλικος. Η απαλλαγή ισχύει και για τον λογαριασμό αποτελεσμάτων χρήσεως της γονέας στο μέρος που αφορά το εισόδημα του ανηλίκου τέκνου.

Υπάρχει ακόμη πρόστιμο για τις εκκρεμείς αρχικές δηλώσεις ΦΠΑ, αλλά εάν δεν υπάρχει φόρος για πληρωμή, περιορίζεται στα 100 ευρώ αντί για 250 ή 500 ευρώ, ανάλογα με την επαγγελματική ή επαγγελματική κατηγορία. Παράλληλα, θα καταργηθεί το πρόστιμο των 100 ευρώ για τα ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ.

Εξαίρεση αποτελούν επίσης οι διορθώσεις των επιστροφών που υποβλήθηκαν για τη διόρθωση σφαλμάτων στις αρχικές επιστροφές. Ειδικότερα, δεν επιβάλλονται κυρώσεις:

α) εκπρόθεσμες διορθώσεις δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος φυσικών ή νομικών προσώπων, όταν ο προκύπτων πρόσθετος φόρος δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ,

β) εκπρόθεσμες διορθώσεις ΦΠΑ ή δηλώσεων παρακράτησης φόρου, εφόσον η αρχική δήλωση υποβλήθηκε εμπρόθεσμα.

Επιστροφές χρημάτων και αναδρομική {εφαρμογή}

Οι νέες ρυθμίσεις θα ισχύσουν αναδρομικά από τις 19 Απριλίου 2024. Όσοι έχουν ήδη εισπράξει και πληρώσει πρόστιμα θα δικαιούνται επιστροφή χρημάτων. Για το σκοπό αυτό, η ΑΑΔΕ αναμένεται να δώσει εξηγήσεις σχετικά με τη διαδικασία άρσης ή μείωσης των προστίμων που επιβλήθηκαν την τελευταία διετία, καθώς και παρακράτησης ή επιστροφής ποσών στους φορολογούμενους.

Στην πράξη, εάν δεν έχει ακόμη επιβληθεί ή εισπραχθεί πρόστιμο για τις αντίστοιχες παραβάσεις στην αρχή της εφαρμογής του Νόμου, η διαδικασία θα παγώσει και τα ποσά δεν θα ανακτηθούν. Ανάλογη διαδικασία θα εφαρμόζεται και σε περιπτώσεις που το πρόστιμο μειώνεται και όχι ολοσχερώς, όπως στην {περίπτωση} των δηλώσεων ΦΠΑ, όπου περιορίζεται στα 100 ευρώ. Σε τέτοιες περιπτώσεις αλλάζει η πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης, επανυπολογίζεται η οφειλή και επιστρέφονται ή αφαιρούνται τα πλεονάσματα.