Φαίνεται ότι τα κεφάλαια επιβαρύνονται από την απόφαση του Αρείου Πάγου για τον νόμο Κατσέλη, γιατί -όπως εξηγούν πηγές της αγοράς- πρόκειται κυρίως για δάνεια που έχουν τιτλοποιηθεί και αριστεροί ισολογισμοί τραπεζών.

Μια τέτοια αλλαγή φαίνεται να απαλλάσσει τις τράπεζες και τους παρόχους υπηρεσιών από την οικονομική επιβάρυνση, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι τελευταίοι δεν θα έχουν κανένα ρόλο στην {εφαρμογή} της απόφασης. Οι υπηρεσίες εξυπηρέτησης παραμένουν διαχειριστές αξιώσεων και θα κληθούν να εφαρμόσουν νέους υπολογισμούς εάν είναι απαραίτητο. Ωστόσο, εάν το κοστούς προκύπτει από μετατροπές, εκτιμάται ότι θα μεταφερθεί στους τελικούς ιδιοκτήτες των δανείων, δηλαδή κυρίως στα ταμεία.

Στο πλαίσιο αυτό, το βασικό ζήτημα είναι η βάση στην οποία θα χρεώνονται πλέον οι τόκοι. Από το πλήρες λογοτεχνία της απόφασης του Αρείου Πάγου που δημοσιεύτηκε χθες προκύπτει ότι οι σχετικές διατάξεις του νόμου Κατσέλη θα πρέπει να εξοφλούνται σε δόσεις, δηλαδή από μήνα σε μήνα και όχι από το σύνολο του κεφαλαίου της οφειλής. Εν ολίγοις, οι τόκοι δεν θα χρεώνονται σαν να πρόκειται για νέο τραπεζικό δάνειο στο σύνολο της οφειλής, αλλά στη μηνιαία δόση που ορίζεται με δικαστική απόφαση.

Παρά τη σαφή απάντηση στο βασικό μας θέμα, τραπεζικές πηγές πιστεύουν ότι το πλήρες λογοτεχνία αφήνει ακόμα ανοιχτά πρακτικά ερωτήματα σχετικά με την {εφαρμογή} της απόφασης. Όπως σημειώνουν, δεν είναι ακόμη σαφές πώς θα εφαρμοστεί η νέα γραμμή σε παλιές ρυθμίσεις που έχουν ήδη υπολογιστεί με διαφορετική μεθοδολογία και το θέμα της αναδρομικότητας παραμένει ασαφές.

Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει σαφής παραπομπή στο πλήρες λογοτεχνία στο γεγονός ότι οι προηγούμενοι υπολογισμοί αντιστρέφονται αυτόματα ή ότι οι δανειολήπτες αποζημιώνονται μηχανικά. Για το λόγο αυτό, όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές, όποιος ζητήσει χρήματα για προηγούμενα χρόνια θα πρέπει αναγκαστικά να προσφύγει στα δικαστήρια.

Διότι η Ολομέλεια απέρριψε τους κεφαλαιακούς υπολογισμούς

Στο πλήρες λογοτεχνία της απόφασης, η Ολομέλεια συνδέει άμεσα τον τρόπο υπολογισμού των τόκων με τον σκοπό του Νόμου Κατσέλη και υπενθυμίζει ότι ο Νόμος 3869/2010 ψηφίστηκε για να λυθούν τα σοβαρά οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα που προκαλούνται από την υπερχρέωση των ιδιωτών, δίνοντας τη ικανότητα στους πολίτες που μόνιμα αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις οφειλές τους.

Όπως τονίζεται στο λογοτεχνία, «η αντίθετη ερμηνεία, δηλαδή ο υπολογισμός των τόκων επί του συνολικού κεφαλαίου του χρέους, που ορίζεται στο πλαίσιο του άρθρου 9 απόσπασμα 2 του ν. 3869/2010, με τη μορφή νέου προϊόντος δανείου με πιστωτή τον οφειλέτη, πιθανώς αναμενόμενο βάσει της τραπεζικής πρακτικής, όπως επιτρέπει στην {περίπτωση} αυτή η πίστωση. δανειολήπτης σε υπερβολικές δόσεις που υπερβαίνουν τις οικονομικές του δυνατότητες, παρακάμπτοντας έτσι το πνεύμα και τον σκοπό του νόμου.

Η απόφαση αναφέρεται ιδιαίτερα στην κοινωνική διάσταση της υπερχρέωσης, σημειώνοντας ότι έχει καταστεί σοβαρό κοινωνικό προβληματισμός γιατί σημαντικότητα αριθμός πολιτών έχει περιθωριοποιηθεί και έχει χάσει την ευκαιρία να συμμετέχει ουσιαστικά στην οικονομική και κοινωνική ζωή. Χάρη στον νόμο Κατσέλη, όπως αναφέρεται στο λογοτεχνία, μόλις δόθηκε η ευκαιρία στους υπερχρεωμένους πολίτες να εξυπηρετήσουν, βάσει του εισοδήματός τους, μέρος των χρεών τους για ορισμένο χρονικό διάστημα και για να σώσουν την κύρια κατοικία τους, αναμενόταν να πληρώσουν σημαντικό τίμημα, κοντά στην πραγματική του αξίας. Στο πλαίσιο αυτό, η Ολομέλεια απορρίπτει την ερμηνεία ότι θα χρεώνονταν τόκοι στο συνολικό μέρος της οφειλής σαν να επρόκειτο για νέο προϊόν δανείου. Όπως αναφέρεται στο πλήρες λογοτεχνία, μια τέτοια εκδοχή, αν και θα μπορούσε να θεωρηθεί αναμενόμενη με βάση την τραπεζική πρακτική, θα οδηγούσε τον δανειολήπτη σε νέο λουκέτο με υπερβολικές δόσεις που ξεπερνούν τις οικονομικές του δυνατότητες.

Με το ίδιο επιχείρηματα συνάδει και η παραπομπή στην απόφαση που περιέχεται στην αιτιολογική έκθεση του νόμου αριθ. Ωστόσο, μια τέτοια ελάφρυνση χρέους δεν παύει να εξυπηρετεί το ευρύτερο γενικό συμφέρον, αφού οι πολίτες, χάρη στη νομοθετική ρύθμιση και ελάφρυνση χρέους, ουσιαστικά ανακτούν, μέσω των προαναφερόμενων διαδικασιών, την αγοραστική δύναμη, την προώθηση οικονομικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων καθώς και την επανένταξή τους στο κοινωνικό σύνολο. Σκοπός αυτών των διατάξεων είναι η επανένταξη ενός υπερχρεωμένου πολίτη στην οικονομική και κοινωνική ζωή με την ανάκτηση της οικονομικής ελευθερίας, η οποία συνίσταται στην εξάλειψη των χρεών που αδυνατεί να αποπληρώσει.

Με πλειοψηφία 35 ψήφων υπέρ και 12 κατά, η Ολομέλεια αποφάσισε ότι οι τόκοι για τους δανειολήπτες που υπάγονται στο νόμο Κατσέλα θα πρέπει να υπολογίζονται με βάση τη μηνιαία δόση και όχι το συνολικό ποσό του δανείου.

Πώς θα υπολογιστούν οι τόκοι;

Η απόφαση όχι μόνο διατήρησε τη βασική αρχή ότι οι τόκοι υπολογίζονται στη δόση και όχι στο σύνολο του κεφαλαίου, αλλά έκανε και διάκριση με βάση το είδος των τόκων που προβλέπονται σε κάθε δικαστική συμφωνία.

Στις περιπτώσεις που δικαστική απόφαση προβλέπει κυμαινόμενο επιτόκιο, ο υπολογισμός πρέπει να γίνεται χωριστά για κάθε μήνα πληρωμής κάθε δόσης, με βάση το ποσοστό που προκύπτει από τις περιοδικές εκθέσεις της Τράπεζας της Ελλάδος. Αντίστοιχα, όταν στη δικαστική απόφαση προσδιορίζεται σταθερό επιτόκιο, ο υπολογισμός βασίζεται σε σταθερή μηνιαία δόση καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι κάθε {περίπτωση} πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά. Μια γενική παραπομπή στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου δεν αρκεί επειδή μια συμφωνία μεταβλητού επιτοκίου μπορεί να έχει διαφορετικό {αποτέλεσμα} από μια συμφωνία σταθερού επιτοκίου. Επομένως, κάθε δανειολήπτης θα πρέπει να διαβάσει προσεκτικά τι λένε οι δικές του νομικές ρυθμίσεις, ποιο είναι το επιτόκιο και ποια μέθοδος υπολογίστηκε από την τράπεζα ή την εταιρεία διαχείρισης.