Κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί, τους οποίους χιλιάδες οικογένειες χρησιμοποιούν για να ανταποκριθούν στις καθημερινές οικονομικές τους υποχρεώσεις, μπαίνουν στον έλεγχο της Εφορίας.

Μια απλή μεταφορά χρημάτων από κοινό λογαριασμό σε ατομικό λογαριασμό ή σε άλλο λογαριασμό που διαχειρίζονται διαφορετικοί συνιδιοκτήτες μπορεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να θεωρηθεί ως δωρεά, ενεργοποιώντας φορολογικό έλεγχο και πιθανές χρεώσεις. Έχοντας υπόψη ότι φέτος το πρόγραμμα ελέγχου κάλυψε πάνω από 1.000 υποθέσεις γονικών επιδομάτων και δωρεών, η ΑΑΔΕ ελέγχει πλέον όχι μόνο ποιος έστειλε τα χρήματα, αλλά και ποιοι τελικά επωφελήθηκαν από αυτά.

Το ενδιαφέρον των ελεγκτικών αρχών δεν περιορίζεται πλέον στις κλασικές περιπτώσεις αδήλωτων εισοδημάτων. Όλο και πιο συχνά, στόχοι είναι οι μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών, οι γονικές παροχές, οι δωρεές και οι συναλλαγές που γίνονται μέσω κοινών τραπεζικών λογαριασμών. Οι ελεγκτές αναζητούν περιπτώσεις όπου μια φαινομενικά απλή τραπεζική συναλλαγή μπορεί να υποκρύπτει μεταβίβαση ακινήτου που θα έπρεπε να είχε δηλωθεί διαφορετικά.

Η υπόθεση που εκδικάστηκε από τη Μονάδα Επίλυσης Διαφορών είναι χαρακτηριστική και αφορούσε τη μεταφορά 240.000 ευρώ από κοινό οικογενειακό λογαριασμό που αφορούσε γονείς και τα δύο παιδιά τους σε νέο κοινό λογαριασμό που διαχειρίζεται ο γιος και η σύζυγός του. Η φορολογική αρχή κατέληξε στο καταλήγοντας ότι επρόκειτο για άτυπη δωρεά, επειδή ο γιος δεν φαινόταν να συνεισέφερε στο αρχικό υπόλοιπο του λογαριασμού και μόλις μεταφερθούν, τα χρήματα διατέθηκαν μόνο σε αυτόν και τη σύζυγό του. Η έφεση του φορολογούμενου απορρίφθηκε.

Αυτή η {περίπτωση} μας υπενθυμίζει ότι το να είσαι συνδικαιούχος σε κοινό λογαριασμό δεν σημαίνει αυτόματα ότι δικαιούστε όλα τα χρήματα σε αυτόν. Για την Εφορία, ποιος συνέβαλε τα χρήματα, ποιος δημιούργησε το υπόλοιπο και ποιος τελικά το χρησιμοποίησε παίζει καθοριστικό ρόλο. Εάν διαπιστωθεί ότι ο συνδικαιούχος δεν συνεισέφερε στο ποσό αλλά το χρησιμοποίησε για δικό του όφελος, τότε η συναλλαγή μπορεί να χαρακτηριστεί ως δωρεά και να φορολογηθεί αναλόγως.

Σύμφωνα με τα σχέδια της ΑΑΔΕ, φέτος θα ελεγχθούν 1.080 υποθέσεις που σχετίζονται με χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές. Στο επίκεντρο βρέθηκαν κυρίως περιπτώσεις κατά τις οποίες υπάρχουν ενδείξεις για καταστρατήγηση του αφορολόγητου των 800.000 ευρώ ή απόπειρες μεταφοράς χρημάτων μέσω στενών συγγενών για αποφυγή φορολογικών βαρών.

Το ισχύον ευνοϊκό καθεστώς προβλέπει ότι οι γονικές παροχές σε χρήμα και τα δώρα έως 800.000 ευρώ σε συγγενείς πρώτου βαθμού, όπως γονείς, παιδιά, σύζυγοι, παππούδες και εγγόνια, είναι αφορολόγητα. Ωστόσο, αυτή η απαλλαγή ισχύει μόνο εάν η συναλλαγή πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος και αναφέρεται δεόντως στις φορολογικές αρχές.

Εδώ βρίσκεται μια από τις κύριες παγίδες. Εάν η τράπεζα δεν επιβεβαιώσει τη συναλλαγή ή ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η φορολογική διοίκηση μπορεί να μην αναγνωρίσει το αφορολόγητο. Στην {περίπτωση} αυτή ο φόρος επιβαρύνεται με το πρώτο ευρώ και ανέρχεται σε 10%, 20% ή και 40%, ανάλογα με το βαθμό σχέσης των ενδιαφερομένων.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν επίσης οι γονικές παροχές που καταβάλλονται σε μετρητά. Ενώ πολλοί θεωρούν ότι πρόκειται για μια απλή οικογενειακή διευκόλυνση, η νομοθεσία αναφέρει ότι εάν η μεταφορά χρημάτων δεν διεκπεραιωθεί μέσω του τραπεζικού συστήματος, τότε χάνεται η απαλλαγή από το φόρο και επιβάλλεται φόρος 10% στο πρώτο ευρώ.

Οι μεταγενέστερες μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών βρίσκονται επίσης υπό έλεγχο. Οι ελεγκτές ερευνούν περιπτώσεις όπου ένα ποσό περνάει από πολλά άτομα πριν φτάσει στον τελικό παραλήπτη για να προσδιορίσουν εάν άτομα που δεν το δικαιούνται προσπαθούν να επωφεληθούν από τις φορολογικές απαλλαγές. Αφού αποδειχθεί μια τέτοια πρακτική, μπορεί να επιβληθεί φόρος χωρίς να αναγνωριστεί αφορολόγητο.

Ωστόσο, οι μικρές μεταφορές μετρητών για καθημερινές ανάγκες συνήθως δεν δημιουργούν φορολογικό προβληματισμός. Για παραδείγματα, η αποστολή μικρών ποσών μέσω IRIS από γονείς σε παιδιά για χαρτζιλίκι ή για κάλυψη καθημερινών εξόδων δεν θεωρείται συνήθως δωρεά και δεν απαιτείται δήλωση, ειδικά για τα προστατευόμενα μέλη.